Kịch bản Không-Hải chiến trên biển Đông và chuẩn bị của Việt Nam

6:27 AM |

(Soha.vn) - Chuyên gia quân sự Trung Quốc từng ngang ngược tuyên bố máy bay AEW&C KJ-500 cùng J-16 sẽ là át chủ bài của họ trong việc thiết lập không-hải chiến biển Đông.


Những cuộc chiến với lực lượng mặt đất khổng lồ đã đi vào dĩ vãng. Chiến tranh hiện đại là chiến trường ở trên không, trên biển. Nơi đó cuộc chiến được định đoạt bằng sức mạnh của tên lửa chống hạm, tên lửa hành trình và các loại vũ khí dẫn đường thông minh khác.
Hải quân Mỹ đã xây dựng học thuyết quân sự “Air-Sea Battle” (không-hải chiến) nhằm từng bước kiểm soát cuộc chơi trong tình hình mới. Trọng tâm của “Air-Sea Battle” đang nhắm vào khu vực châu Á-Thái Bình Dương trong khuôn khổ chương trình tái cân bằng châu Á của Washington.
Không-hải chiến sẽ là chiến thuật tiêu biểu cho chiến tranh hiện đại. Ảnh minh họa
Một số cường quốc trong khu vực cũng bắt đầu xây dựng lực lượng phục vụ cho học thuyết quân sự mới, được dự đoán là sẽ làm thay đổi cuộc chơi tại châu Á-Thái Bình Dương này. Trung Quốc được xem là quốc gia xông xáo nhất trong việc học theo Mỹ thiết lập không-hải chiến trên biển Đông nhằm biến vùng biển này thành cái ao làng từ đó thách thức Hải quân Mỹ.
Trong khoảng một thập niên trở lại đây, Trung Quốc đã đầu tư ồ ạt cho các phương tiện chiến tranh hải quân và không quân. Về hải quân, họ đã đầu tư một loạt các thế hệ tàu khu trục có khả năng tác chiến xa bờ với hỏa lực rất mạnh. Đơn cử như tàu khu trục phòng không Type-052C, tàu khu trục nhỏ Type-054 và gần đây nhất là tàu “Aegis made in China” Type-052D.
Về tàu ngầm Trung Quốc đã xây dựng một hạm đội tàu ngầm phi hạt nhân với số lượng khoảng 60-70 chiếc cùng với khoảng 10 chiếc tàu ngầm hạt nhân. Mặc dù khả năng của tàu ngầm hạt nhân chiến lược còn hạn chế nhưng chúng cũng đang dần được hoàn thiện.
Về không quân, Trung Quốc đã xây dựng một lực lượng máy bay chiến đấu hiện đại với số lượng hàng đầu khu vực châu Á như: Tiêm kích J-10, J-11(bản sao của Su-27) Su-30MKK/MK2. Đặc biệt là họ đã sao chép Su-30MK2 của Nga thành J-16 được thiết kế chuyên dụng cho đánh biển.
Chuyên gia quân sự Trung Quốc tuyên bố nước này sẽ kết hợp máy bay cảnh báo sớm KJ-500 và tiêm kích đa nhiệm J-16 để áp đặt không-hải chiến trên biển Đông.
Tương lai J-16 sẽ là nòng cốt của lực lượng không quân hải quân Trung Quốc. Bên cạnh việc phát triển phi đội máy bay chiến đấu, họ còn đầu tư mạnh cho các loại máy bay chỉ huy và cảnh báo sớm trên không AEW&C. Đại tá Du Wenlong một chuyên gia quân sự Trung Quốc đã từng ngang ngược tuyên bố rằng máy bay AEW&C KJ-500 cùng với J-16 sẽ là “át chủ bài” của họ trong việc thiết lập không-hải chiến trên biển Đông.
Sự chuẩn bị của Việt Nam?
Như vậy đã rõ, các nước lớn trong khu vực, đặc biệt là Trung Quốc đã bắt đầu thiết lập thế trận “không-hải chiến” trên biển Đông nhằm đạt được tham vọng bá quyền của mình. Vậy Việt Nam đã có những chuẩn bị như thế nào cho chiến thuật mới này?
Không-hải chiến diễn ra trên không, trên biển nên chỉ có máy bay và tàu chiến mới có thể đối phó lại với chiến thuật tác chiến mới này. Ý thức được vai trò quan trọng của không-hải chiến, những năm gần đây, quân đội Việt Nam cụ thể là Không quân-Hải quân đã được ưu tiên trang bị các loại khí tài hiện đại nhằm đối phó với những thách thức mới.
Cấu hình vũ khí mơ ước bao gồm tên lửa chống hạm Kh-31A, tên lửa diệt AWACS K-100 và tên lửa không đối không tầm trung R-27 sẽ cho phép Việt Nam vô hiệu hóa thế trận không-hải chiến của đối phương. Ảnh minh họa.
Năm 2003 Việt Nam đã ký hợp đồng mua 4 chiếc tiêm kích đa nhiệm Su-30MK, đến năm 2009 lại tiếp tục mua thêm 8 chiếc tiêm kích Su-30MK2V, đến năm 2010 lại đặt thêm 12 chiếc nữa, năm 2013 mua thêm 12 chiếc. Tổng cộng Việt Nam sẽ có khoảng 36 chiếc tiêm kích đa nhiệm Su-30MK2V.
Một chi tiết cần được lưu tâm Su-30MK2V là một tiêm kích được thiết kế chuyên dùng cho nhiệm vụ đánh biển. Như vậy Su-30MK2V chính là “át chủ bài” cho chiến lược đối phó với không-hải chiến của Việt Nam trên biển Đông.
Theo tiết lộ của tạp chí Khán Hòa (Kanwa), Su-30MK2V của Việt Nam chủ yếu tập trung cho nhiệm vụ không đối không-đối hải mà ít chú trọng đến khả năng không đối đất. Những vũ khí trang bị cho Su-30MK2V cũng thiên về nhiệm vụ này. Việt Nam đã nhập khẩu tên lửa chống hạm Kh-31A, tên lửa chống bức xạ Kh-31P, tên lửa hành trình Kh-29TE, tên lửa không đối không tầm trung R-27, tên lửa không tầm ngắn R-73.
Những vũ khí này sẽ cho phép Su-30MK2V phá thế trận không-hải chiến mà đối phương thiết lập trên biển Đông. Dựa vào địa thế nhô ra ngoài biển Đông kết hợp với tốc độ cao, Su-30MK2V có thể thực hiện chiến thuật đột kích tốc độ cao vào đội hình chiến đấu của đối phương, tiêu diệt một vài máy bay hay tàu chiến của đối phương gây rối loạn đội hình và buộc chúng phải từ bỏ nhiệm vụ. Chiến thuật này đã từng được Không quân Việt Nam triển khai rất hiệu quả trong những năm kháng chiến chống Mỹ.
3 mũi giáp công tàu hộ tống Gepard-3.9, tàu ngầm Kilo, tiêm kích Su-30MK2 át chủ bài của Việt Nam trong việc đối phó với thế trận không-hải chiến trên biển Đông.
Khi đó những chiếc MiG-21 nhanh nhẹn đã được sử dụng vào chiến thuật đột kích tốc độ cao vào đội hình chiến đấu của Không quân Mỹ buộc chúng phải từ bỏ nhiệm vụ hoặc phải thả bom trước khi đến khu vực mục tiêu.
Sắp tới Việt Nam nên đầu tư mua sắm loại tên lửa không đối không tầm siêu xa Novator K-100 được mệnh danh là “sát thủ AWACS”. Loại tên lửa này có tầm bắn tới 300km, nó được thiết kế để tiêu diệt bộ máy chỉ huy và cảnh báo sớm của đối phương.
Nếu được trang bị loại tên lửa sát thủ này, Su-30MK2V của Việt Nam có thể vô hiệu hóa máy bay AWACS của đối phương. Do bất lợi về địa lý, đối phương buộc phải huy động một phi đội lớn bao gồm các tiêm kích, máy bay tiếp dầu, máy bay hộ tống. Để phi đội này có thể vận hành trơn tru cần có một máy bay AWACS đi kèm để chỉ huy tổng thể. Khi bộ máy chỉ huy không còn thế trận không-hải chiến của đối phương coi như phá sản.
Bên cạnh sự đầu tư về không quân, Hải quân Việt Nam cũng được chú trọng trang bị các khí tài hiện đại. Việt Nam đã mua các tàu tên lửa tốc độ cao Molniya, tàu hộ tống Gepard-3.9 từ Nga, tàu hộ tống tàng hình Sigma từ Hà Lan. Đây đều là những tàu chiến có tốc độ cao, Việt Nam sẽ dựa vào lợi thế địa lý để thực hiện chiến thuật đột kích tốc độ cao vào đội hình tàu chiến của đối phương.
Từ năm 2014 Hải quân Việt Nam sẽ có thêm tàu ngầm Kilo. Tàu ngầm Kilo sẽ là một sự bổ sung hiệu quả cho chiến thuật đột kích bí mật dưới nước, tiêu diệt tàu chiến đối phương, phá hoại thế trận không-hải chiến.
Máy bay Su-30MK2V, tàu hộ tống Gepard-3.9, Sigma, tàu tên lửa cao tốc Molniya, tàu ngầm Kilo sẽ phối hợp với nhau trong một thế trận liên hoàn. 3 mũi giáp công này sẽ khiến đối phương phải loay hoay chống đỡ bởi không biết khi nào sẽ bị tấn công.
Khả năng kinh tế của chúng ta còn hạn chế, vũ khí trang bị hiện đại số lượng còn khiêm tốn, do đó để đối phó với chiến lược không-hải chiến đồ sộ của đối phương thì lối đánh đột kích được xem là giải pháp khả thi để bảo vệ toàn vẹn chủ quyền biển đảo của đất nước.

Minh Đức | _theo Trí Thức Trẻ
http://soha.vn/quan-su/kich-ban-khong-hai-chien-tren-bien-dong-va-chuan-bi-cua-viet-nam-20131116142849039.htm

2016/06/03 - Chuyên gia Nga: Trung Quốc đang 'đi trước Mỹ một bước' ở Biển Đông.

4:01 PM |

Trung Quốc đang có nhiều lợi thế trước Mỹ trong cuộc đối đầu tại Biển Đông hiện nay, theo đánh giá của các chuyên gia Nga.

Tên lửa diệt hạm Trung Quốc được cho là có khả năng đánh chìm tàu sân bay Mỹ - Ảnh: Reuters
Quy tắc địa chính trị
Bình luận về tình hình Biển Đông hiện nay, chuyên gia Mikhail Alexandrov của Trung tâm nghiên cứu chính trị và quân sự (thuộc Viện Moscow về quan hệ quốc tế) cho rằng tiến trình đang diễn ra tại khu vực này đi theo một quy tắc địa chính trị, hãng tin Sputnik ngày 5.3 dẫn lại từ báo Svobodnaya Pressa.
Sự tái cấu trúc các lực lượng đang diễn ra khắp thế giới và các trung tâm quyền lực độc lập với phương Tây đang nổi lên, tiêu biểu là Nga, Trung Quốc, Ấn Độ, Iran và Brazil. Theo ông Alexandrov, Mỹ không thể nắm quyền kiểm soát toàn thế giới này nữa. Một khi Mỹ quyết định đối đầu với một trung tâm quyền lực nào đó, số còn lại sẽ nắm lấy cơ hội để nâng tầm ảnh hưởng.
Trung Quốc đang khai thác triệt để lợi thế này khi Nga và phương Tây đang có xung đột. Nguồn lực của Mỹ bị chia sẻ cho nhiều phía, từ châu Âu đến Syria, Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine. “Thậm chí có cả những bàn luận về khả năng chiến tranh tại châu Âu, rồi việc Mỹ làm leo thang căng thẳng tại vùng Baltic. Họ (Mỹ) bỏ qua thực tế rằng Trung Quốc có thể được mạnh lên nhờ vào đó”, chuyên gia Alexandrov phân tích.
Chuyên gia này nhận xét các bước đi của Trung Quốc là “tuyệt đối chính xác”. Trung Quốc nhìn thấy được việc nguồn lực của Mỹ bị phân tán và lợi dụng điều đó để triển khai máy bay chiến đấu, hệ thống tên lửa phòng không tại Biển Đông: “Mỹ nhận ra điều này quá trễ và nỗ lực khắc phục tình hình sẽ rất khó khăn”.
“Trung Quốc giờ đã đủ sức chống lại 2-3 nhóm tàu sân bay Mỹ. Nga có thể hỗ trợ các tên lửa hành trình cho các căn cứ trên biển của Trung Quốc. Vì vậy chiến thắng trên biển cho Mỹ là điều không thể đảm bảo trong khi nếu thua, Mỹ sẽ mất quyền lãnh đạo thế giới và sẽ nhanh chóng sụp đổ như một toà tháp xây bằng các lá bài”, ông Alexandrov dự đoán.
Dẫn chứng cho điều này, chuyên gia cho biết Trung Quốc dù chưa sở hữu sức mạnh quân sự ngang bằng phương Tây nhưng quân đội nước này có những tàu ngầm mới, máy bay và tên lửa đạn đạo tầm trung hoàn toàn có khả năng tấn công nhóm tàu sân bay.
Việc của Trung Quốc là chứng minh sức mạnh để Mỹ không thể nhúng tay vào khu vực, và theo ông Alexandrov, Trung Quốc đang từng bước làm như vậy.
Chuyên gia Alexandrov nói rằng Mỹ có thể khởi động một cuộc chạy đua vũ trang đồng thời tại Biển Đông, châu Âu và vịnh Ba Tư như một giải pháp. Tuy nhiên, thực tế chẳng nước nào có khả năng làm được điều này vì lý do duy nhất: kinh tế!
Còn nếu Mỹ muốn phá bỏ hoàn toàn mối quan hệ thương mại với Trung Quốc như đã làm với Nga, một hệ thống tài chính “không phương Tây” sẽ được hình thành để thay thế. Và thực tế là một hệ thống như vậy đang xuất hiện là Ngân hàng Phát triển hạ tầng châu Á (AIIB) do Trung Quốc khởi xướng.
Trung Quốc sẽ cắt giàm 300.000 quân từ các đơn vị chiến đấu lỗi thời - Ảnh: Reuters
Kế hoạch "chuyển mình" quân đội
Ngày 5.3, Trung Quốc công bố mức chi cho quốc phòng năm 2016 là 954,3 tỉ nhân dân tệ (146,6 tỉ USD), tăng 7,6% so với năm 2015. Đây là mức tăng thấp nhất kể từ năm 2010 và nguyên nhân được cho là do kinh tế Trung Quốc đang bị chững lại. Tuy nhiên, với ngân sách quân sự nhiều thứ 2 thế giới (chỉ sau Mỹ) thì Trung Quốc rõ ràng đang cải tổ toàn diện từ trong ra ngoài.
Trung Quốc đang chuyển trọng tâm quân đội từ lực lượng trên bộ (chiếm 73%) sang hải quân và không quân, theo AP. Mục đích rõ ràng là nhắm vào khu vực Biển Đông. Hồi tháng 9.2015, Chủ tịch Tập Cận Bình tuyên bố sẽ cắt giảm 300.000 lính, chủ yếu từ các đơn vị không chiến đấu hoặc các đơn vị theo hệ thống cũ, lỗi thời.
Để chiếm ưu thế trong các cuộc không chiến, Trung Quốc đã đầu tư mạnh mẽ vào các máy bay Su-27 của Nga, thậm chí sao chép công nghệ để chế tạo tiêm kích J-11. Trung Quốc còn tự sản xuất chiến đấu cơ thế hệ mới J-10 và nâng cấp máy bay ném bom H-6. Lĩnh vực máy bay không người lái (UAV) cũng được Trung Quốc chú ý khi sản xuất các loại có khả năng có thể so sánh với các loại Predator và Reaper của Mỹ.
Lực lượng hải quân nước này cũng thay đổi, từ nhiệm vụ tuần tra bờ biển này có thể hoạt động ở các vùng biển xa. Nhiều tàu khu trục, tàu hộ vệ và tàu ngầm hạt nhân lần lượt được bổ sung mỗi năm, đặc biệt là tàu sân bay Liêu Ninh, dù tàu này chưa được hoàn thành đầy đủ tính năng.
Nhà bình luận Andrei Ivanov của Svobodnaya Pressa đánh giá tranh chấp giữa 2 cường quốc Trung Quốc và Mỹ không chỉ nằm ở các hòn đảo. Đó còn là cuộc đấu vì vai trò lãnh đạo thế giới, điều mà Mỹ khó lòng từ bỏ dễ dàng. Chuyên gia Alexandrov dự đoán Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng cường sức mạnh tại Biển Đông trong khi Mỹ cần chứng tỏ mình vẫn là cường quốc về biển mạnh nhất. “Cuộc chạy đua vũ trang sẽ tiếp tục đến khi một bên hết hơi, nhiều khả năng là Mỹ”, theo chuyên gia này.
Trung Quốc đang tiến hành cải tổ quân đội mạnh mẽ, chuyển trọng tâm từ bộ binh sang hải quân và không quân - Ảnh: Reuters
Vai trò của Nga
Trong bài phát biểu ngày 4.3, người phát ngôn Đại hội Đại biểu Nhân dân Trung Quốc (Quốc hội Trung Quốc), bà Phó Oánh bất ngờ có nhiều lời lẽ "nồng ấm" về nước Nga khi chỉ trích hành động của Mỹ tại Biển Đông, theo Sputnik.
Bà Oánh cho rằng mối quan hệ Trung - Nga đang trong tình trạng tốt đẹp nhất trong lịch sử. Phát ngôn viên này nói Trung Quốc và Nga không có tranh chấp nghiêm trọng nào, không gây áp lực cho nhau và có thể hoàn toàn tập trung hợp tác.
Trên báo Svobodnaya Pressa, cây bút Andrei Ivanov bình luận lời lẽ của bà Phó Oánh cho thấy Trung Quốc đang có chính sách quyết đoán hơn tại Thái Bình Dương nhờ vào sự hỗ trợ của Nga.
Chuyên gia Mikhail Alexandrov cũng cho biết Trung Quốc đang nhận được sự hỗ trợ từ Nga. Nga là nước duy nhất bán công nghệ vũ khí hiện đại cho Trung Quốc. Hơn nữa, hai nước còn có một hiệp ước hữu nghị và hợp tác, nếu trong trường hợp Trung Quốc có xung đột với Mỹ, Nga có thể hỗ trợ cho Trung Quốc theo điều khoản hiệp ước.
Theo chuyên gia này, Nga đang nhắm mục tiêu tạo ra một hệ thống đa cực nhằm đẩy Mỹ khỏi vị trí bá quyền toàn cầu. Trong thế giới đa cực đó, một nước có thể thành lập liên minh để đối đầu với các nước khác. Hệ thống này thúc đẩy sự cân bằng quyền lực, giúp các nước linh hoạt và không nước nào nắm quyền quyết định đối với vấn đề thế giới.
“Khi hệ thống đa trung tâm này được tạo ra, Nga sẽ có thể đánh giá việc tiếp tục hợp tác với Trung Quốc có lợi hay không. Tuy nhiên ở thời điểm hiện nay, sự hợp tác này là một thuận lợi”, theo ông Alexandrov.
Bảo Vinh
03:20 PM - 06/03/2016 Thanh Niên Online. http://thanhnien.vn/the-gioi/chuyen-gia-nga-trung-quoc-dang-di-truoc-my-mot-buoc-o-bien-dong-675287.html

Báo Nhật: Vịnh Cam Ranh, át chủ bài của Việt Nam trên Biển Đông

9:51 PM |

(Tin Nóng) Trước tình hình căng thẳng trên Biển Đông từ những hành động hung hăng của Trung Quốc, Việt Nam có một con “át chủ bài” lợi hại, đó là Vịnh Cam Ranh, theo báo Nikkei Asian Review (Nhật Bản).

Chiến hạm Đinh Tiên Hoàng (phải) và Lý Thái Tổ (trái), lớp tàu hộ tống tên lửa Gepard 3.9 do Nga đóng, neo đậu trong Vịnh Cam Ranh, vịnh chiến lược ở Biển Đông và Thái Bình Dương - Ảnh: Mai Thanh Hải
Trong bài viết ngày 21.5, Nikkei Asian Review nhận xét rằng so với Trung Quốc, Việt Nam nhỏ hơn về kinh tế 54 lần và về hải quân là 10 lần, nhưng Việt Nam có một con bài lợi hại trong tay là Vịnh Cam Ranh.
Vịnh Cam Ranh là một trong những vịnh có tầm chiến lược quan trọng nhất ở châu Á. Mỹ từng sử dụng nơi đây làm trung tâm của các hoạt động hải quân trong chiến tranh Việt Nam.
Bây giờ, Hải quân Mỹ muốn tiếp cận vịnh này và gặp sự cạnh tranh chiến lược với Nga về việc sử dụng vịnh, theo nhận định của Nikkei Asian Review. Việt Nam rất có thể làm thay đổi cán cân quyền lực ở vùng biển châu Á-Thái Bình Dương chỉ đơn giản bằng cách cho phép một hay nhiều bên được tiếp cận vịnh chiến lược này.
Ngày 11.3 vừa qua, Reuters đưa tin chính phủ Mỹ đã đề nghị Việt Nam ngừng cho phép Nga sử dụng căn cứ quân sự tại Vịnh Cam Ranh. Lý do theo các quan chức Mỹ phàn nàn rằng máy bay ném bom Nga thường lượn quanh Guam, nơi có căn cứ không quân Mỹ, và được tiếp nhiên liệu từ máy bay tiếp dầu của Nga từ Cam Ranh bay ra.
Quân cảng Cam Ranh cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 600 km (về phía tây quần đảo này) và cách quần đảo Trường Sa 800 km (về phía tây bắc quần đảo này). Tàu thuyền từ Vịnh Cam Ranh có thể dễ dàng tiến vào Ấn Độ Dương qua eo biển Malacca. Lịch sử cho thấy giá trị của Vịnh Cam Ranh với các căn cứ hải quân và không quân: Trong cuộc chiến tranh Nga-Nhật 1904-1905, Hạm đội Baltic của Nga từng ghé lại đây, và đế quốc Nhật Bản đã sử dụng cơ sở này trong Thế chiến II.
Sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc, Liên Xô và sau đó là Nga thuê các cơ sở tại Vịnh Cam Ranh từ năm 1979 đến năm 2002. Sau khi kết thúc Chiến tranh Lạnh, Vịnh Cam Ranh mất đi tầm quan trọng chiến lược của nó. Nhưng sự hung hăng ngày càng tăng của Trung Quốc trên Biển Đông đã làm thay đổi vấn đề này.
Việt Nam cho biết không muốn cấp quyền ưu đãi cho bất cứ quân đội nước nào sử dụng Vịnh Cam Ranh, và đã từ chối yêu cầu lặp đi lặp lại của Mỹ về việc này, theo Nikkei Asian Review. Động thái rõ ràng của Việt Nam cho Nga tiếp cận vịnh được coi là một nỗ lực nhằm tăng cường quan hệ với Moscow, nước hỗ trợ quân sự chính trong chiến tranh Việt Nam.
Tính đến tháng 3.2015, Hải quân Việt Nam có 3 tàu ngầm lớp Kilo do Nga đóng được triển khai ở Vịnh Cam Ranh, và sẽ có thêm 3 chiếc nữa tính đến năm 2016. Việc tàu chiến Nga ghé cảng Cam Ranh thường xuyên sẽ làm cho Việt Nam có những tư vấn dễ dàng hơn về hoạt động và chiến lược của tàu ngầm.
"Việt Nam rất có thể đã được bảo đảm bằng lời cam kết của Nga để nâng cấp vũ khí và các hệ thống khí tài khi cho phép Nga sử dụng Vịnh Cam Ranh", một nhà ngoại giao nước ngoài tại Hà Nội cho biết, theo Nikkei Asian Review.
Chính phủ Việt Nam đã im lặng về việc cho Nga sử dụng Vịnh. Điều này là vì Việt Nam muốn tăng cường quan hệ với Mỹ nhiều hơn so với Nga.
Năm 2015 này đánh dấu kỷ niệm 20 năm bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ trở thành Tổng bí thư đầu tiên của Việt Nam đến thăm Mỹ, sớm nhất là có thể vào tháng 6.
Mỹ là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam sau Trung Quốc, chiếm 11,7% tổng giá trị thương mại.
Mỹ đã dỡ bỏ một phần lệnh cấm vận vũ khí với Việt Nam, kéo dài khoảng 40 năm. Cho đến nay, những hạn chế này được nới lỏng chỉ với các mặt hàng liên quan đến phòng thủ hàng hải. Việt Nam dường như quan tâm đến việc mua máy bay chống tàu ngầm và tàu tuần tra biển tốc độ cao.
Khoảng 95% số vũ khí của Việt Nam là do Nga cung cấp, hầu hết đều đã cũ. Các quan chức Việt Nam cũng nhận thức rằng vũ khí của Mỹ thì luôn có dịch vụ hậu mãi và đào tạo tốt. Việt Nam có thể thay thế dần vũ khí, khí tài của Nga bằng vũ khí của Mỹ.
Nhật Bản đang theo dõi sâu sắc những động thái phát triển này. Vào cuối tháng 4.2015, Reuters đưa tin Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã bắt đầu xem xét tuần tra chung ở Biển Đông với Mỹ. Nhật Bản có một phi đội 70 máy bay trinh sát và săn ngầm P-3C. Nếu được phép sử dụng Vịnh Cam Ranh, "Nhật Bản có thể giám sát thường xuyên toàn bộ Biển Đông", một nhà ngoại giao tại Hà Nội nhận xét, theo Nikkei Asian Review.
Ngày 13.5, hai máy bay P-3C của Lực lượng Phòng vệ biển Nhật Bản đã bay đến Đà Nẵng, phía bắc của Vịnh Cam Ranh, trong một cuộc trao đổi quân sự. Đây là chuyến thăm thứ hai của máy bay P-3C Nhật Bản. Cho dù thời gian đó là cố ý hoặc tình cờ, Việt Nam đang gửi một thông điệp tới các nước láng giềng khi tình hình khu vực đang phát triển phức tạp hơn, theo Nikkei Asian Review.

Ba tàu ngầm lớp Kilo của Hải quân Việt Nam tại Vịnh Cam Ranh. Đến năm 2016, Hải quân Việt Nam sẽ có 6 chiếc tàu ngầm Kilo, góp phần gia tăng sức mạnh bảo vệ chủ quyền biển đảo - Ảnh: Mai Thanh Hải
Hai tàu hộ tống tên lửa Lý Thái Tổ (012) và Đinh Tiên Hoàng (011) trong Vịnh Cam Ranh - Ảnh: Mai Thanh Hải
Tàu Cảnh sát biển Nhật Bản Yashima (PLH22) thăm TP.Đà Nẵng từ 10 - 14.5.2015 - Ảnh: Nguyễn Tú
Anh Sơn_24/05/2015 08:34
http://tinnong.thanhnien.vn/x-file/bao-nhat-vinh-cam-ranh-at-chu-bai-cua-viet-nam-tren-bien-dong-53491.html

Cam Ranh vẫn là át chủ bài.

9:41 PM |
(GDVN) - Rõ ràng Việt Nam đã có những bước tiến lớn để tăng cường năng lực phòng thủ, chống lại các nguy cơ tiềm ẩn từ trên biển.

Tàu ngầm Hà Nội tại cảng Cam Ranh, ảnh: Quân Đội Nhân Dân.
The Sydney Morning Herald ngày 7/1 dẫn lời các nhà phân tích nhận định, vịnh Cam Ranh vẫn là "át chủ bài" của Việt Nam trong công cuộc bảo vệ chủ quyền, quyền và lợi ích hợp pháp của mình ở Biển Đông (cũng như Hoàng Sa, Trường Sa) trước một đối thủ lớn hơn nhiều, hải quân và không quân được trang bị mạnh hơn nhiều.

Đã có những dấu hiệu cho thấy Việt Nam cho phép quân đội Nga, Hoa Kỳ và Nhật Bản đưa tàu chiến, tàu ngầm của họ vào Cam Ranh để sử dụng các dịch vụ hậu cần, bảo trì bảo dưỡng. Tàu các nước này có thể dễ dàng ra vào Cam Ranh từ Ấn Độ Dương qua eo biển Malacca.
Nhóm nghiên cứu Khủng hoảng quốc tế đã cảnh báo rằng, Biển Đông có nguy cơ trở thành một sân chơi lớn của 2 siêu cường năm 2016, khi Mỹ thách thức các hoạt động bồi đắp, xây dựng và quân sự hóa đảo nhân tạo (bất hợp pháp) mà Trung Quốc tiến hành.
Trong năm nay, Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague, Hà Lan cũng sẽ ra phán quyết về vụ Philippines khởi kiện Trung Quốc áp dụng, giải thích sai Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 ở Biển Đông có thể đẩy căng thẳng dâng cao hơn nữa.
Việc sử dụng vịnh nước sâu Cam Ranh đang được mở rộng trong chiến lược của Việt Nam, nơi 6 tàu ngầm Kilo mua của Nga sẽ được đưa về đây năm 2017. Điều này có thể thay đổi đáng kể cán cân sức mạnh trong các điểm nóng ở Biển Đông.
Ngoài 6 tàu ngầm, Việt Nam cũng đã phát triển năng lực phòng thủ với hệ thống pháo và tên lửa ven bờ, máy bay chiến đấu đa chức năng, các tàu tấn công nhanh hầu hết được mua từ Nga và Ấn Độ, hệ thống ra đa cảnh báo sớm từ Israel.
Báo Úc dẫn lời Giáo sư Carl Thayer từ Học viện Quốc phòng Úc ở Canberra cho hay, ông tin rằng hệ thống vũ khí này sẽ cho phép Việt Nam có thể gây khó khăn không nhỏ cho đối phương nếu họ tiến hành các hoạt động khiêu khích bất hợp pháp trong phạm vi 200 đến 300 hải lý dọc theo bờ biển Việt Nam.
Ông cho rằng, rõ ràng Việt Nam đã có những bước tiến lớn để tăng cường năng lực phòng thủ, chống lại các nguy cơ tiềm ẩn từ trên biển.
Trong một động thái khác có liên quan, Trang Quốc Thổ, giáo sư Đại học Hạ Môn, Trung Quốc ngày 6/1 nói với Thời báo Hoàn Cầu, ông tin rằng trong năm 2016 Trung Quốc sẽ vẫn tiếp tục bồi đắp, xây dựng và quân sự hóa đảo nhân tạo (bất hợp pháp) ở Trường Sa (Khánh Hòa, Việt Nam).
Ông Thổ tin rằng, vì chủ nghĩa khủng bố đang hoành hành khiến Mỹ phân tâm và phân tán lực lượng, nên căng thẳng trên Biển Đông sẽ giảm bớt so với 2015?! Bình luận của ông Trang Quốc Thổ là một kiểu gắp lửa bỏ tay người, đổ tội cho Mỹ gây căng thẳng trên Biển Đông trong khi Trung Quốc mới là nước leo thang khiến cả khu vực lo ngại.
Một học giả khác giấu tên nói với Thời báo Hoàn Cầu, 2016 là năm diễn ra bầu cử Tổng thống Mỹ nên Trung Quốc cần chuẩn bị chống Mỹ can thiệp vào Biển Đông kể cả mặt ngoại giao lẫn ngoài thực địa.
Hồng Thủy_07/01/16 14:54
http://giaoduc.net.vn/Quoc-te/Cam-Ranh-van-la-at-chu-bai-post164805.gd

Vịnh Cam Ranh: Con "át chủ bài” của Việt Nam trên Biển Đông

7:34 PM |
Việt Nam không thể so sánh được với Trung Quốc về mặt sức mạnh. Nền kinh tế của Trung Quốc lớn hơn Việt Nam 54 lần và lực lượng hải quân của họ cũng lớn hơn gấp 10 lần.
Ảnh vệ tinh Vịnh Cam Ranh 
Tuy nhiên theo góc nhìn phân tích của ấn bản Nikkei Asian Review, trong cuộc tranh chấp trên Biển Đông hiện nay, Việt Nam có một “con át chủ bài”, đó là vịnh Cam Ranh. 
Vịnh Cam Ranh là một trong những vịnh có vị trí chiến lược quan trọng nhất ở châu Á. Trong Chiến tranh Việt Nam, Mỹ đã từng sử dụng cảng này làm trung tâm cho mọi hoạt động trên biển.
Giờ đây, Hải quân Mỹ đang có ý định trở lại. Hiện họ đang cạnh tranh với Nga trong việc sử dụng vùng vịnh này. Việt Nam có thể thay đổi cán cân sức mạnh trên vùng biển Châu Á – Thái Bình Dương chỉ bằng cách cho phép Mỹ hoặc Nga có mặt tại vịnh Cam Ranh.
Ngày 11/3, Reuters đưa tin chính phủ Mỹ đã yêu cầu Việt Nam ngăn không cho phép Nga sử dụng căn cứ quân sự ở vịnh Cam Ranh. Theo một số tin tức, các quan chức Mỹ cho biết máy bay ném bom Nga đã bay quanh đảo Guam, nơi có một căn cứ không quân Mỹ, và được tiếp nhiên liệu từ một máy bay bay từ hướng vịnh Cam Ranh.

Cảng Cam Ranh cách quần đảo Hoàng Sa 600km về hướng Tây và cách quần đảo Trường Sa 800km về hướng Tây Bắc.
Tàu từ vịnh Cam Ranh có thể dễ dàng đi vào Ấn Độ Dương qua eo biển Malacca. Lịch sử đã chứng minh giá trị của vịnh này: Trong chiến tranh Nga – Nhật năm 1904 -1905, hạm đội Baltic của Nga đã cập cảng tại đây, còn Phát xít Nhật đã sử dụng cảng Cam Ranh trong Thế chiến II.
Sau Chiến tranh Việt Nam, Liên Xô và sau này là Nga đã đóng tại căn cứ này từ năm 1979 đến năm 2002. Khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, vịnh Cam Ranh đã mất đi một phần tầm quan trọng chiến lược của mình. Tuy nhiên, việc Trung Quốc ngày càng trở nên mạnh tay hơn trong việc khẳng định chủ quyền tại các vùng tranh chấp khiến cho vai trò của vịnh Cam Ranh được nhắc đến một lần nữa.
Chính phủ Việt Nam cho biết họ không muốn ưu tiên cho bất kỳ nước nào đối với việc sử dụng vùng vịnh này. Việt Nam đã nhiều lần từ chối yêu cầu hoạt động tại cảng Cam Ranh của Mỹ. Việc họ cho phép Nga thâm nhập vào vịnh được coi là một động thái nhằm củng cố quan hệ với Moscow, vốn là đối tác quân sự quan trọng từ thời Chiến tranh Việt Nam.
Tàu chiến Đinh Tiên Hoàng của  hải quân Việt Nam sẵn sàng làm nhiệm vụ tuần tra trên biển.
Tính đến tháng 3 năm nay, Hải quân Việt Nam đã mua về 3 tàu ngầm lớp Kilo và triển khai chúng trên vịnh Cam Ranh, và ba chiếc còn lại sẽ được bàn giao từ nay cho đến năm 2016. Việc cập cảng thường xuyên của tàu chiến Nga sẽ khiến Việt Nam dễ dàng tìm hiểu thông tin về cách thức vận hành và chiến thuật tàu ngầm từ phía Nga.
Một quan chức ngoại giao ở Hà Nội cho biết: “Việt Nam nhiều khả năng đã giành được thỏa thuận nhằm nâng cấp vũ khí và thiết bị của mình bằng cách cho phép Nga cập cảng trên vịnh Cam Ranh”.
Tuy vậy, chính phủ Việt Nam tỏ ra kín tiếng trước sự kiện tàu của Nga cập cảng Cam Ranh. Rất có thể là bởi Việt Nam mong muốn củng cố quan hệ với Mỹ còn hơn cả Nga.
Năm nay đánh dấu tròn 20 năm Việt Nam và Mỹ bình thường hóa quan hệ. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ trở thành lãnh đạo đầu tiên của Đảng đến thăm Washington, có thể vào đầu tháng 6 tới.
Mỹ là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam sau Trung Quốc, chiếm 11,7% tổng kim ngạch thương mại Việt Nam. Mỹ cũng đã dỡ bỏ một phần lệnh cấm vận đối với Việt Nam. Cho đến giờ, lệnh cấm chỉ áp dụng đối với những mặt hàng liên quan đến quốc phòng trên biển. Việt Nam đang có nhu cầu mua thêm các loại phi cơ chống tàu ngầm và tàu tuần tra ven biển tốc độ cao.
Khoảng 95% số vũ khí mà Việt Nam có hiện nay đều là của Nga, và phần lớn chúng đã lỗi thời. Các quan chức Việt Nam biết rằng nếu họ mua vũ khí Mỹ, họ sẽ được huấn luyện bài bản cũng như có thêm nhiều hỗ trợ khác. Rất có thể, Việt Nam đang muốn thay thế dần các loại khí tài của Nga với Mỹ.
Tàu ngầm Kilo của Hải quân Việt Nam hiện diện trên quân cảng Cam Ranh
Nhật Bản cũng đang theo dõi sát sao diễn biến tại vịnh Cam Ranh. Cuối tháng 4 vừa qua, theo tin tức của Reuters, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã bắt đầu có kế hoạch tập trận chung trên Biển Đông với Mỹ. Hiện tại, nước này có một phi đội gồm 70 máy bay do thám P-3C. Nếu được hoạt động trên vịnh Cam Ranh, “Nhật Bản có thể thường xuyên theo dõi toàn Biển Đông”, theo lời một quan chức ngoại giao ở Hà Nội.
Ngày 13/5, 2 chiếc máy bay P-3C của Nhật Bản đã bay đến thành phố Đà Nẵng và là lần thứ hai phi cơ này đến Việt Nam. Cho dù sự kiện này là vô tình hay hữu ý, Việt Nam đang phát đi một thông điệp mạnh mẽ, và cuộc cạnh tranh trên Biển Đông đang ngày càng phức tạp hơn.
Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin Nikkei Asian Review, ấn bản tiếng Anh chuyên về kinh tế - chính trị của tập đoàn truyền thông Nikkei của Nhật, ra đời từ năm 2013.
Anh Tuấn (lược dịch)_24/05/15 06:31
http://infonet.vn/vinh-cam-ranh-con-at-chu-bai-cua-viet-nam-tren-bien-dong-post165069.info

'Át chủ bài' phòng thủ Biển Đông - Không quân Hải quân.

5:53 PM |
VietTimes -- Trong chiến tranh hiện đại, lực lượng không quân và không quân hải quân đóng vai trò quyết định then chốt trong hiệp đồng tác chiến chặt chẽ giữa các lực lượng không quân - không quân hải quân, hải quân và lực lượng pháo binh - tên lửa phòng thủ bờ biển, giành thắng lợi trên chiến trường không hải.

Chiến đấu cơ Su-30Mk2 của không quân Việt Nam
Quân chủng hải quân Việt Nam đang có những bước trường thành vượt bậc trong những năm gần đây. Từ những xuồng phóng lôi với lượng giãn nước nhỏ, hải quân Việt Nam đã được biên chế những khí tài, phương tiện chiến đấu hiện đại như tàu hộ vệ tên lửa Gerpard 3.9, chiến hạm tên lửa cao tốc 'Tia chớp' Molnya 1241.8, trên biển trời là những 'hổ mang chúa' tiêm kích đa nhiệm Su -30 MK2, tiêm kích đánh chặn Su-27, cường kích chuyên đánh biển Su-22M của không quân yểm trợ...
Trong tương lai gần, rất có thể quân chủng Hải quân sẽ được biên chế đầy đủ các binh chủng bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, trong đó lực lượng then chốt là Không quân Hải quân.

Không quân và tác chiến không - hải
Trong chiến tranh hiện đại, lực lượng không quân và không quân hải quân đóng vai trò quyết định sự thành bại của chiến trường trên biển và trên đất liền. Thông thường, trong các trận chiến đấu trên biển, tính từ năm 1941 đến nay, sự thành bại phụ thuộc hoàn toàn vào hiệp đồng tác chiến chặt chẽ giữa các lực lượng không quân - không quân hải quân, hải quân và lực lượng pháo binh - tên lửa phòng thủ bờ biển.
Kinh nghiệm các cuộc xung đột vũ trang hiện đại sau đại chiến thế giới lần thứ hai cho thấy: Lực lượng không quân đóng vai trò quyết định trong các trận chiến. Hoạt động của KQ (không quân) và KQHQ (không quân hải quân) quyết định thắng lợi trong mọi chiến dịch của hầu hết các cuộc chiến tranh hiện đại. Hiệu quả của các cuộc tập kích đường không của KQHQ và KQ của quân đội Mỹ vào các mục tiêu quan trọng trong chiến tranh Nam Bắc Triều Tiên (1950 – 1953) được đánh giá rất cao. Những cuộc không kích của máy bay hải quân Mỹ từ hướng biển kết hợp với pháo hạm đã yểm trợ hỏa lực cho bộ binh Mỹ trên toàn bộ chiến trường Việt Nam và gây nhiều khó khăn cho các chiến dịch của Quân Giải phóng (1964 – 1975).

Hạm đội 6 của Hải quân Mỹ và lực lượng Không quân Mỹ đã tấn công hiệu quả các mục tiêu của Libya trong chiến dịch "Gold Canyon" (04. 1986), Không quân Argentina đánh chìm tàu khu trục tên lửa của Anh "Sheffield" bằng tên lửa chống tàu "Exocet" (Quần đảo Falkland, 1982). Trong các chiến dịch không hải gần đây nhất của Mỹ như: Iraq ("Bão táp sa mạc" - 1991, "Con cáo sa mạc" - 1998, "Sốc và kinh hoàng" - 2003), Nam Tư ("Allied Force" - 1999) và Afghanistan ("Tự do Bền vững "- 2001).
Không quân Hải quân Mỹ trở thành lực lượng tác chiến chủ đạo, triển khai các đòn tấn công ồ ạt bằng bom có điều khiển và tên lửa vào các mục tiêu quan trọng của đối phương.
Lực lượng không quân hải quân là linh hồn của các cụm tàu sân bay xung kích Mỹ, đủ khả năng can thiệp vũ trang vào bất kỳ khu vực nào trong trường hợp cần thiết.
Trong giai đoạn ngày nay, ở các nước cường quốc quân sự hải dương, cùng với những tài liệu chỉ đạo về tư duy chiến lược, chiến dịch đồng thời các kinh nghiệm huấn luyện thực hành sẵn sàng chiến đấu của hạm đội, những nhiệm vụ đặt ra cho Hải quân, Không quân Hải quân phải tiếp nhận từ 30 – 45% nhiệm vụ thời bình và từ 40 – 60% nhiệm vụ thời chiến.
Trong điều kiện chiến tranh, các hạm đội nếu không có sự yểm hộ của không quân hải quân hoàn toàn không có khả năng thực hiện những nhiệm vụ chiến đấu quan trọng trên biển, không thể phòng ngự chống lại các đòn tấn công đường không của đối phương, không bảo vệ được các hải đoàn tàu ngầm mang tên lửa cấp chiến lược chiến dịch, không có khả năng tấn công các cụm hải quân chủ lực của đối phương và không đánh chặn, tấn công được các đoàn tàu vận tải quân sự của địch.
Trong các tài liệu quân sự của các cường quốc hải quân thế giới, bao gồm cả tài liệu hướng dẫn tiến hành các hoạt động tác chiến của Lực lượng vũ trang Liên bang Nga có chỉ rõ: Các cuộc chiến đấu trên bộ, trên biển sẽ được chuyển hướng thành các cuộc chiến đấu trên không và trên vũ trụ.. Vào những năm đầu của thế kỷ 21, vai trò kiểm soát bầu trời là yếu tố tiên quyết để dành thắng lợi trong các trận chiến đấu trên không và trên biển trong chiến tranh hiện đại.
Báo cáo về học thuyết hiện đại hóa quân đội Liên bang Nga (Ngày 2.10.2003), bộ trưởng bộ quốc phòng liên bang Nga Sergei Ivanov nhận định "Chiến tranh của các cường quốc quân sự trong thế kỷ 21 sẽ ưu tiên hàng đầu cho các lực lượng không quân và các đòn tấn công chủ lực sẽ bao gồm lực lượng tấn công chủ lực đường không...”.
Như vậy, vấn đề đặt ra là trong các hoạt động tác chiến trên biển, không quân phải là lực lượng chủ chốt, chứ không đóng vai trò lực lượng yểm trợ hỏa lực cho các chiến hạm nổi và các tàu ngầm. Thành công trong các trận chiến trên biển, hiệu quả các đòn tấn công tiêu diệt được lực lượng hải quân đối phương phải được tiến hành trong cả ba môi trường tác chiến: trên không, trên mặt biển và dưới biển.
Kinh nghiệm các cuộc chiến tranh trên biển tính từ đại chiến thế gới lần thứ 2 cho thấy, hoạt động tác chiến của không quân trên biển rất đặc thù, đòi hỏi có sự chuẩn bị và huấn luyện riêng biệt, những chương trình huấn luyện không quân theo phương pháp huấn luyện chung nhằm mục đích tác chiến với các đối tượng và trên đất liên cho thấy hoàn toàn không phù hợp. Không phải là tình cờ trong quá trình chiến tranh thế giới lần thứ II, người Mỹ đã tổ chức biên chế lực lượng không quân Hải quân, duy trì và phát triển đến tận ngày nay.
Binh chủng 'ruột' của hải quân
Kinh nghiệm sâu sắc nhất là các trận chiến đấu trên biển trong đại chiến thế giới lần thứ II trên Thái bình Dương. Các cuộc chiến đấu không – hải đã chỉ ra rằng, hiệu quả tác chiến của các hệ thống chủ đạo và các hệ thống thứ cấp trong trường hợp tác chiến không – hải là hạm đội và lực lượng không quân hải quân. Trong điều kiện ngược lại, các lực lượng mặt nước và dưới mặt nước sẽ gặp khó khăn nghiêm trọng khi tiến hành thực hiện các nhiệm vụ được giao.
Trong các trận chiến đấu trên biển của các lực lượng, do quan hệ trực thuộc quá nhiều, ví dụ như tư lệnh không quân có thể giao nhiệm vụ phối thuộc cho hải quân, nhưng hải quân lại có những yêu cầu tác chiến khác hơn cho không quân. Vấn đề không đồng nhất trong mệnh lệnh sẽ dẫn đến nguy cơ không hoàn thành nhiệm vụ hoặc bị tổn thất lực lượng. Do đó, không quân hải quân khi hiệp đồng tác chiến với hạm đội, thông thường là lực lượng theo nguyên tắc hiệp đồng binh chủng, và không quân hải quân cũng là lực lượng tác chiến chủ lực.
Cũng cần nhìn nhận thêm những kinh nghiệm của Mỹ trong thế chiến thứ 2, Bộ tư lệnh lực lượng quân đội Mỹ, hiểu rõ vị trí, vai trò của không quân hải quân như là một binh chủng “ruột” của quân chủng Hải quân, đã tiến hành những đợt huấn luyện chỉ huy chuyên sâu cho các đô đốc hạm đội về lĩnh vực KQHQ.
Từ tháng 8.1943, từ 146 sĩ quan cao cấp hải quân chỉ có 17 sĩ quan có bằng lái máy bay của không quân hải quân, nhưng đến tháng 3.1945, trong số 302 sĩ quan cao cấp hải quân đã có tới 59 người có bằng lái máy bay của KQHQ, bằng 19,6%. Từ góc độ này có thể rút ra kết luận, những nhiệm vụ tác chiến trên biển lớn, thuộc lực lượng KQHQ, nêu giao cho các đơn vị Không quân, không thuộc thành phần binh chủng của quân chủng HQ, sẽ không đạt hiệu quả tác chiến, mà còn có thể không hoàn thành nhiệm vụ.
Như vậy, các nhiệm vụ tác chiến đường không trên biển lớn cần được giao cho lực lượng KQHQ như một binh chủng cấu thành của quân chủng Hải quân; các đơn vị của KQHQ cần được huấn luyện và thực hành diễn tập với tư cách là lực lượng tác chiến biển theo các nhiệm vụ chiến đấu khác nhau trên cơ sở hiệp đồng binh chủng và phối thuộc trong các điều kiện chiến trường như: Yểm trợ; trực thuộc hoặc là một lực lượng chiến đấu độc lập.

Trong Chiến tranh thế giới lần thứ II. KQHQ được biên chế thành những lực lượng: Không quân trinh sát và tuần biển, không quân cường kích ném bom, không quân rải mìn và ngư thủy lôi,không quân tiêm kích. Phân tích biên chế tổ chức và yêu cầu nhiệm vụ của các phân đội cho thấy chúng được biên chế theo kinh nghiệm chiến đấu và quyết sách của người tư lệnh. Khi biên chế các đơn vị KQHQ thường theo kinh nghiệm tác chiến và những đặc điểm tính chất yêu cầu nhiệm vụ, ví dụ: Không quân rải mìn và thủy lôi thông thường được rút ra từ biên chế của lực lượng không quân ném bom.
Từ những kinh nghiệm có được trong thực tế và tài liệu, người chỉ huy đã biên chế theo những tính năng chung (trần bay, tốc độ, tải trọng, tính cơ động,v.v)..được sử dụng như các chuẩn để tổ chức các phân đội tác chiến theo mục đích sử dụng, ví dụ: phân đội trinh sát có những tính chất nhiệm vụ khác với phân đội không quân ném bom hoặc tiêm kích, hoặc sự khác nhau giữa các loại vũ khí sử dụng (máy bay phóng, rải ngư thủy lôi với không quân tiêm kích), hoặc những tính năng kỹ chiến thuật của máy bay (không quân tiêm kích với lực lượng chống ngầm).


Nhưng từ những phân tích đã nêu cho thấy không có những tiêu chí rõ ràng trong phân định các phân đội theo một chuẩn yêu cầu nhiệm vụ nhất định. Mà hoàn toàn phụ thuộc vào tính năng kỹ chiến thuật của các phương tiện bay, đồng thời phụ thuộc vào khí tài, vũ khí trang bị hoặc yêu cầu nhiệm vụ được giao. Trong giai đoạn ngày nay, thông thường có thể phân chia các phi đoàn KQHQ theo tính năng kỹ chiến thuật của phương tiện: Ví dụ tiêm kích Su-30MK có thể mang các loại tên lửa chống tàu, cũng có thể mang bom hoặc thủy lôi, hoặc tên lửa chống ngầm.
SU-30MK2 Việt Nam là máy bay chiến đấu đa nhiệm có thể tác chiến tốt cả trên không và trên biển.
Như vậy, Su-30MK có thể được tính như một máy bay đa nhiệm, có thể nằm trong biên chế của lực lượng không quân trinh sát hỏa lực, nhưng cũng có thể nằm trong biên chế của lực lượng tiêm kích - chống tàu, các máy bay trực thăng KA-28 có thể làm nhiệm vụ vận tải, cứu hộ trên biển, nhưng khi lắp đặt các trang thiết bị, khí tài chống ngầm, có thể sẽ thực hiện nhiệm vụ chống ngầm, hoặc có thể thực hiện các nhiệm vụ khác như chống đổ bộ đường biển khi được lắp đặt tên lửa có điều khiển hoặc rockets.
Trong giai đoạn ngày nay, do sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và các cụm khí tài dạng module, các phân đội KQHQ sẽ được trang bị các máy bay chuyên dụng theo yêu cầu được giao (ví dụ: máy bay chống ngầm, máy bay tuần biển…) đồng thời cũng được biên chế các máy bay đa nhiệm (Su-24, Su-27, Su-30…).

Hiên nay, trong biên chế của lực lượng KQHQ, có thể tạm phân ra các lực lượng theo yêu cầu nhiệm vụ khác nhau, trong đó các lực lượng chuyên ngành vẫn được biên chế các phương tiện bay đa nhiệm. Đó là lực lượng trinh sát – tuần biển; lực lượng trinh sát – chống ngầm; lực lượng cường kích chống tàu – trong đó bao gồm cả các máy bay được trang bị thủy ngư lôi; lực lượng không quân tiêm kích đánh chặn; lực lượng tham mưu, điều hành tác chiến với các máy bay chỉ huy trên không (máy bay chỉ huy đặc chủng); lực lượng máy bay tác chiến điện tử; lực lượng máy bay vận tải – cứu hộ.
Máy bay chống ngầm P3 Orion.
Thông thường, các lực lượng – phân đội chuyên ngành được biên chế các máy bay chuyên ngành và đa nhiệm, ví dụ: lực lượng trinh sát có thể bao gồm các loại máy bay trinh sát – tác chiến điện tử, máy bay không người lái trinh sát quang ảnh và máy bay chiến đấu đa nhiệm mang vũ khí tấn công đường không...
Mặc dù các phương tiện bay có thể đa nhiệm, đa năng. Nhưng với mỗi lực lượng, các phi công cần được huấn luyện chuyên sâu theo hướng thực hiện nhiệm vụ chủ yếu, đồng thời được huấn luyện mở rộng nhằm có thể thực hiện nhiệm vụ được giao. Ví dụ: lực lượng KQHQ tiêm kích sẽ được huấn luyện chuyên sâu về kỹ chiến thuật chiến đấu trên không trong điều kiện tác chiến trên biển lớn, nhưng cũng phải được tham gia huấn luyện phương pháp thực hiện nhiệm vụ chống ngầm hoặc tấn công chiến hạm nổi, máy bay tiêm kích hạng nặng Su- 27, 30MK cũng có thể được mang trang bị tên lửa chống ngầm khi thực hiện nhiệm vụ.
Kinh nghiệm chiến tranh thế giới thứ hai cũng cho thấy, theo mục đích yêu cầu nhiệm vụ có thể đặt trọng tâm vào một phân đội đặc chủng có chuyên ngành tác chiến riêng biệt, nhưng hầu hết các phân đội có chuyên ngành khác đều được điều động để tham gia tác chiến: Ví dụ như trong chiến tranh đã điều động 11.756 lần xuất kích của các phân đội KQHQ Liên Xô, trong đó không quân ngư lôi, thủy lôi – mìn chiếm khoảng 1979 lần, cường kích ném bom 1211, cường kích chống tàu 7501, tiêm kích đánh chặn – 847 lượt.
Tiến hành những hoạt động trinh sát không – biển 24.199 lần xuất kích, trong đó trinh sát hỏa lực của máy bay mang thủy ngư lôi chiếm – 356 lượt, máy bay cường kích ném bom - 538, máy bay cường kích chống tàu - 255, máy bay trinh sát vận tải - 580, máy bay tiêm kích - 13.263, máy bay trinh sát tuần biển - 7723 (thấp hơn nhiều so với máy bay tiêm kích).
Như vậy rõ ràng, các nhiệm vụ tác chiến khác nhau sẽ có yêu cầu khác nhau về mức độ tham gia của các phương tiện bay, nhưng trong tất cả các nhiệm vụ tác chiến không hải đều có sự tham gia của hầu hết các phương tiện chiến đấu của KHHQ.
Trực thăng đa nhiệm KA -28.
KQHQ cũng tham gia hầu hết các trận chiến đấu trên bộ, riêng KQHQ của Liên Xô trong các hoạt động tác chiến trên bộ, độc lập thực hiện nhiệm vụ hoặc hiệp đồng quân binh chủng, số lượt cất cánh lên đến 82 145 lần, chiếm khoảng 23,3% tổng số lần cất cánh của tất cả các loại máy bay chiến đấu trong chiến tranh thế giới lần thứ 2.
Cũng phải thẳng thắn xác nhận, giai đoạn đầu của cuộc chiến tranh hiệu quả tác chiến không cao, điều này được hiểu như là sự phân cấp yêu cầu nhiệm vụ của hai lực lượng. Không quân có nhiệm vụ tác chiến trên chiến trường trên bộ, KQHQ có nhiệm vụ tác chiến trên biển, các tư lệnh đã không dự đoán trước được những kịch bản chiến trường có thể xảy ra trong một cuộc chiến tranh mở rộng, và đã không huấn luyện cho các cánh bay của mình có khả năng tác chiến với mọi yêu cầu nảy sinh từ tính hình thực tế của chiến trường.
Trịnh Thái Bằng - /