(Soha.vn) - Radar, tên lửa đối hải, lực lượng săn ngầm... tạo thành thế trận vững chắc bảo vệ căn cứ Cam Ranh trong mọi tình huống.

"Tai - mắt" trên biển

Mắt xích đầu tiên trong thế trận liên hoàn bảo vệ Cam Ranh phải kể đến hệ thống trinh sát phát hiện là các đài radar hải quân. Những đài radar này được bố trí trên các đỉnh núi ven bờ biển và các hải đảo. Hiện nay, Hải quân Việt Nam được trang bị nhiều chủng loại radar khác nhau, đảm bảo phủ kín vùng biển thuộc chủ quyền quốc gia. Trong đó, hiện đại nhất là hệ thống radar ngoài chân trời Coast Watcher 100 (CW-100). Hệ thống này được thiết kế cho nhiệm vụ giám sát bờ biển, phát hiện sớm từ xa các tàu thuyền lạ xâm nhập vùng biển, vùng đặc quyền kinh tế. CW-100 do Tập đoàn Thales (Pháp) sản xuất và được đánh giá là một trong hệ thống radar giám sát biển hiện đại hàng đầu thế giới.

Cụ thể, nó có thể phát hiện các mục tiêu như: tàu thuyền nhỏ tàng hình có diện tích phản hồi sóng radar (RCS) 1m2 ở cự ly 45km; phát hiện máy bay tuần tra hàng hải có diện tích phản hồi radar 25m2 bay ở độ cao 170m, cự ly 90km; tàu cá có RCS 50m2 chiều cao 3m trên mực nước biển từ cự ly 145km; tàu chiến có RCS 10.000m2, chiều cao 10m trên mực nước biển từ cự ly 170km.

Hệ thống radar ngoài chân trời Coast Watcher 100 (CW-100)

Không chỉ có những đài radar cố định, mà lực lượng Hải quân Việt Nam còn được trang bị các máy bay tuần tra, giám sát biển hiện đại như CASA 212, thủy phi cơ DHC-6. Những máy bay này được trang bị các thiết bị trinh sát mặt biển đóng vai trò là những đài radar di động. Chúng sẽ góp phần theo dõi, xua đuổi, ngăn chặn các tàu chiến đối phương có âm mưu xâm nhập trái phép căn cứ Cam Ranh.

Lực lượng trinh sát mặt biển không chỉ có như vậy mà còn hàng nghìn tai mắt trên các tàu chiến, tàu vận tải, tàu cá của ngư dân. Ngay ngoài cửa ngõ Cam Ranh sẽ luôn bố trí những chiếc tàu có nhiệm vụ trực chiến đấu ngăn chặn các hành vi xâm nhập của đối phương. Các tàu dân sự khác cũng sẽ là một lực lượng vô cùng đông đảo, hiệu quả, góp phần cũng quân đội phát hiện các hành vi đột nhập.

Tên lửa đối hải sẵn sàng làm nhiệm vụ

Khi đã được cảnh báo, nếu tàu chiến đối phương vẫn ngoan cố thực hiện âm mưu tấn công vào căn cứ Cam Ranh, những giàn tên lửa đối hải của Hải quân Việt Nam sẵn sàng làm nhiệm vụ.

Trong các loại hỏa lực tham gia bảo vệ Cam Ranh hiện nay không thể không nhắc đến Yakhont. Với tầm bắn 300km, tốc độ siêu thanh Mach 2,6 cùng công nghệ tàng hình và hệ thống dẫn đường linh hoạt,Yakhont là một lá chắn vững vàng bảo vệ Cam Ranh.

Tên lửa Yakhont sẵn sàng trút bão lửa nhấn chìm tàu địch

Sau Yakhont là các tên lửa Kh-35E được bố trí trên các chiến hạm. So với Yakhont, Kh-35E có tầm bắn ngắn hơn với 130 km nhưng nó vẫn thực sự là một loại tên lửa tiên tiến, hiệu quả, khiến đối phương phải run sợ. Nếu như tương lai chúng ta trang bị thêm các hệ thống tên lửa bờ Bal-E thì khi đó cơn bão lửa ở Cam Ranh thực sự mạnh lên rất nhiều.

Ngoài ra còn các loại tên lửa thế hệ cũ hơn như P-15, P-21 cũng luôn luôn sẵn sàng giáng cho đối phương những đòn chí tử.

Không chỉ tên lửa mà bên ngoài căn cứ Cam Ranh, khi cần, chúng ta có thể bố trí các bãi mìn, bãi thủy lôi. Những cạm bẫy này tuy đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả trong việc ngăn chặn chống đột nhập, tấn công. Rõ ràng việc đối phương định tấn công Cam Ranh bằng các tàu mặt nước chẳng khác nào "tự sát". Chúng sẽ tìm đên một cách thức hiệu quả hơn, đó là tàu ngầm.

Chiến lược săn ngầm

Nếu như tàu ngầm đối phương có thể tiếp cận và sử dụng các loại tên lửa đối đất để tấn công hoặc rải thủy lôi phong tỏa đường ra vào căn cứ, chúng ta sẽ có chiến lược nào bảo vệ Cam Ranh?

Trước hết là các phương tiện trinh sát ngầm. Để phát hiện các tàu ngầm đối phương, cần dựa vào các sonar thủy âm và thiết bị dò từ tính được bố trí cố định trong mạng lưới bí mật, trên các tàu chiến đang làm nhiệm vụ tuần tra trực chiến, trên các máy bay săn ngầm, máy bay tuần thám. Các thiết bị trinh sát ngầm của Việt Nam trên các chiến hạm Gepard 3.9, máy bay tuần thám CASA-212, thủy phi cơ DHC-6, trực thăng săn ngầm Ka-28… được đánh giá cao, đảm bảo phát hiện kịp thời, chính xác các tàu ngầm đối phương, đặc biệt là những tàu được đánh giá có độ ồn lớn. Trong đó, hệ thống định vị sonar VDS-2EM trên Gepard 3.9 được đánh giá là hiện đại nhất trong các loại định vị sonar hiện nay, bán kính quét rộng và độ sâu lên đến 800m. Các thiết bị trinh sát ngầm này cần bố trí trên các hướng chính yếu có thể xuất hiện tàu ngầm đối phương xâm nhập.

Khi phát hiện sự tiếp cận của tàu ngầm lạ vào căn cứ, các hỏa lực chống ngầm sẽ phát huy sức mạnh tiêu diệt đối phương. Các hỏa lực chống ngầm, bao gồm các ngư lôi săn ngầm được trang bị trên các tàu và trực thăng săn ngầm. Phải nói rằng việc chống ngầm khó ở việc xác định chính xác mục tiêu, còn khi tàu ngầm đã ở trong vùng bám đuổi của ngư lôi thì ít khi sống sót, bởi ngư lôi có tốc độ và tính cơ động cao hơn tàu ngầm rất nhiều.

Lực lượng săn ngầm chủ yếu của Hải quân Việt Nam hiện nay là các tàu lớp lớp Petya và các trực thăng săn ngầm Ka-28.

Tàu săn ngầm lớp Petya của Hải quân Việt Nam

Hệ thống trinh sát ngầm chính của tàu săn ngầm Petya là hệ thống định vị thủy âm Herkules được gắn ở sườn tàu và một hệ thống kéo theo phía sau. Vũ khí cho nhiệm vụ chống ngầm của tàu gồm: Một dàn phóng ngư lôi 400mm với 5 ống phóng, 2 dàn phóng rocket chống ngầm RBU-6000.

Trực thăng săn ngầm Ka-28 được trang bị các hệ thống trinh sát ngầm bao gồm: Hệ thống phát hiện từ trường tàu ngầm MAD, sonar phát hiện tàu ngầm, thả phao định vị thủy âm.

Ka-28 có thể mang theo ngư lôi, bom sâu, mìn ở trong khoang, khi phát hiện tàu ngầm đối phương Ka-28 có thể tấn công bằng vũ khí mang theo hoặc phát tín hiệu báo động, thả phao đánh dấu vị trí tàu ngầm cho các lực lượng tấn công khác. Hiện nay, trực thăng Ka-28 là lực lượng chống ngầm cơ động chủ lực của Hải quân Việt Nam. Với tốc độ tối đa 270km/h, tốc độ hành trình 205km/h, phạm vi hoạt động 980km, trực thăng Ka-28 có thể trinh sát trên một vùng biển rộng lớn, nhanh chóng phát hiện sớm sự xuất hiện của các tàu ngầm đối phương, phát tín hiệu báo động và sẵn sàng tiêu diệt khi cần thiết. Ka-28 là một trong những trực thăng săn ngầm hiệu quả nhất thế giới hiện nay.

Trực thăng săn ngầm Ka-28 của Không quân Hải quân Việt Nam

Ngoài ra, trong tương lai, khi có thêm tàu ngầm Kilo, năng lực tác chiến ngầm của Hải quân Việt Nam sẽ được tăng lên mạnh mẽ. Tuy nhiên, các tàu Kilo sẽ là đóng vai trò lực lượng cơ động chiến đấu chứ không phải là lực lượng chống ngầm ở căn cứ.

Việc tiêu diệt tàu ngầm đối phương tiếp cận căn cứ chỉ là một phần của nhiệm vụ. Phần khác của nhiệm vụ chính là rà phá các bãi mìn, thủy lôi mà tàu ngầm đối phương dùng để phong tỏa căn cứ. Hiện nay, Hải quân Việt Nam được trang bị các tàu quét lôi do Liên Xô viện trợ có tuổi thọ khá cao nhưng với kinh nghiệm chống phong tỏa từ thời chiến tranh Mỹ, việc rà phá thủy lôi của Hải quân Việt Nam vẫn có thể đạt hiệu quả cao.

Tàu quét lôi Yurka có hệ thống các thiết bị phá mìn bằng chạm nổ, từ tính, sóng âm… được Việt Nam tiếp nhận năm 1981 sử dụng từ năm 1963 trong hải quân Liên Xô

Nhìn tổng thể có thấy rằng Việt Nam có đủ khả năng chống tàu ngầm đối phương tiếp cận, phong tỏa, tấn công căn cứ, tuy nhiên, bên cạnh đó, cũng có nhiều trang thiết bị đã khá lạc hậu cần được thay thế bằng các loại mới.

Trước hết đó là lực lượng các tàu săn ngầm. Các tàu săn ngầm hiện có của Việt Nam lớp Petya được Liên Xô sử dụng từ những năm 1960, sau đó được viện trợ cho Hải quân Việt Nam năm 1978. Như vậy tuổi thọ sử dụng đã hơn 50 năm. Trong thời gian đó, các tính năng của tàu ngầm đã có những bước phát triển mạnh mẽ. Nhận thức được lỗ hổng này mà Việt Nam đã đặt hàng phía Nga các tàu Gepard 3.9 mới chuyên dùng để chống ngầm với các trang thiết bị hiện đại.

Tiếp theo là lực lượng tàu quét lôi căn cứ hiện nay khá mỏng và cũ. Trước nhu cầu hiện đại hóa, hải quân Việt Nam cần chú trọng tăng cường hơn nữa các tàu quét lôi căn cứ đảm bảo an toàn cho các tàu hải quân ra vào căn cứ được an toàn.

Lực lượng trinh sát ngầm cũng cần được bổ sung những máy bay săn ngầm kiểu P-3 của Mỹ để nâng cao hơn nữa khả năng chống ngầm, đặc biệt khi Trung Quốc là một nước có tranh chấp ở biển Đông có lực lượng tàu ngầm đông đảo, nhiều chủng loại và không ngừng phát triển thêm.

Từ những việc bố trí địa điểm các đoàn tên lửa bờ Yakhont, các lực lượng máy bay săn ngầm, tàu săn ngầm, quét lôi, thủy phi cơ …, có thể thấy từ lâu Việt Nam đã tính đến chiến lược bảo vệ căn cứ Cam Ranh.

Hà Dũng | 18/11/2013 06:31_theo Trí Thức Trẻ

http://soha.vn/quan-su/bao-lua-cam-ranh-nhan-chim-tau-dich-20131108002904522.htm

(Soha.vn) - Bảo vệ Cam Ranh, căn cứ hải quân có ảnh hưởng lớn đến hòa bình, ổn định ở Biển Đông, là một nhiệm vụ cực kỳ vẻ vang và khốc liệt!

Cuộc chiến bí mật dưới lòng biển

Vị trí chiến lược của Cam Ranh là điều mà ai cũng đã biết. Gần như toàn bộ sức mạnh của Hải quân Việt Nam tập trung ở đây. Các chiến hạm mới nhất lớp Gepard 3.9, Molniya … được neo đậu ở đây. Bên cạnh đó là hàng loạt cơ sở thông tin liên lạc, kỹ thuật, hậu cần… Tới đây, quân cảng Cam Ranh còn đón thêm những chiếc tàu ngầm Kilo, cùng với trung tâm huấn luyện và sửa chữa bảo dưỡng tàu ngầm, biến nơi đây thành một căn cứ hải quân cực kỳ quan trọng có ảnh hưởng lớn đến hòa bình, ổn định ở Biển Đông.

Với một vị trí then chốt như vậy, đối phương sẽ tìm mọi cách do thám nắm bắt thông tin, phong tỏa, phá hoại. Do vậy, việc bảo vệ căn cứ Cam Ranh là một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng và đầy khó khăn.

Con người đặc biệt tinh nhuệ

Trong các phương án bảo vệ, nhiệm vụ chống biệt kích, người nhái đối phương thực sự là một cuộc chiến không khoan nhượng dưới lòng biển cả. Đặc công nước, người nhái Việt Nam ngày xưa đã đi vào huyền thoại với những lần bí mật đột nhập, tiêu diệt căn cứ hải quân Pháp, Mỹ thì ngày này họ sẽ được vinh dự nhận một trách nhiệm ngược lại đó là ngăn chặn sự xâm nhập của biệt kích, người nhái đối phương.

Đặc công người nhái Việt Nam luyện tập

Lực lượng chống biệt kích người nhái, bảo vệ căn cứ hải quân trên thế giới đã có lịch sử từ rất lâu. Ở đây, chúng ta xét đến lịch sử của lực lượng này trong quân đội Liên Xô trước đây và Nga hiện nay. Cam Ranh chủ yếu sử dụng các vũ khí và phương tiện kỹ thuật của Nga nên sẽ có mô hình bố trí tổ chức tương tự căn cứ hải quân Nga.

Lực lượng đặc nhiệm hải quân Liên Xô ra đời từ một câu chuyện. Tháng 10/1955, chiến hạm tuần dương Liên Xô mang tên Ordzhonikidze cập cảng Portsmouth của nước Anh. Tại đây diễn ra cuộc hội đàm giữa Khrushchev và thủ tướng Anh. Trong thời gian tàu đỗ trên bến cảng, một thợ lặn, đại úy hải quân bậc II Hoàng gia Anh LionelCrabb đã lặn xuống bên dưới của chiến hạm để do thám cấu trúc thiết kế của chân vịt chiến hạm. Tuy nhiên, nhiệm vụ tình báo công nghiệp này đã bị tình báo Xô viết phát hiện. Cánh quạt chân vịt chiến hạm vô tình quay vài vòng và đại úy hải quân Hoàng gia tử thương. Phía Hải quân Xô viết lấy làm rất tiếc và vô cùng xin lỗi.

Ngay sau đó, Liên Xô đã nhận thấy một nhu cầu bức thiết là thành lập một lực lượng đặc nhiệm hải quân chống sự xâm nhập của đối phương vào các căn cứ hải quân. Thế nhưng, do những khó khăn nhất định, đến năm 1969, lực lượng đặc nhiệm hải quân người nhái (viết tắt là PDSS) mới được thành lập. Các lực lượng chống đặc nhiệm ngầm được thành lập tại tất cả các căn cứ hải quân lớn, đặc biệt là các căn cứ tầu ngầm trang bị tên lửa và ngư lôi với các đầu đạn hạt nhân.

Đối với Việt Nam hiện nay, qua các thông tin có thể thấy rằng đã có sự hiện diện của lực lượng đặc công người nhái. Ngoài những lực lượng chuyên trách tấn công căn cứ hải quân đối phương thì chắc chắn rằng sẽ có những lực lượng chuyên trách bảo vệ căn cứ, chống sự đột nhập của biệt kích, người nhái đối phương.

Với những nhiệm vụ mang tính đặc thù đó, đây là lực lượng được tuyển chọn vô cùng khắt khe và được giữ bí mật một cách tuyệt đối bởi họ là những người nắm căn cứ rõ như lòng bàn tay. Chế độ luyện tập của đặc công người nhái hết sức gian khổ. Những bài tập về thể lực, khả năng bơi lặn, võ thuật đương nhiên là món ăn hàng ngày của đặc công người nhái bảo vệ căn cứ. Trong số các lực lượng quân đội Việt Nam, đặc công người nhái được hưởng chế độ ăn cao nhất, hơn cả phi công, đặc công bộ…

Vũ khí đặc biệt hiện đại

Do nhiệm vụ đặc thù nên các vũ khí, phương tiện trang bị cho lực lượng chống biệt kích, người nhái cũng hết sức đặc thù.

Về vũ khí tấn công, các loại súng bắn dưới nước thường dùng đạn có hình dạng như những mũi lao để chống lại sức cản cực lớn của nước. Tầm bắn của những khẩu súng này rất ngắn, độ vài chục mét nhưng với đáy biển tối tăm, tầm bắn này vượt xa tầm quan sát, nhận biết được của con người.

Hiện nay súng tiểu liên APS-55 là loại vũ khí mà lực lượng đặc nhiệm hải quân Nga sử dụng, có đầu đạn dài tới 120mm, hình mũi tên. Súng nặng khoảng 2,7 kg cả đạn, băng đạn có 26 viên.

Ở độ sâu 40m súng có thể diệt các mục tiêu cách 10m. Ở tầm 50m dưới nước không thể ngắm bắn chính xác. Trên mặt nước, súng có thể diệt mục tiêu ở khoảng cách 100m, nhưng trên bộ, tuổi thọ ngắn, chỉ bắn được không quá 180 phát.

Súng, đạn chuyên dùng cho lực lượng người nhái có cấu tạo đặc biệt

Ngoài súng tiểu liên, lực lượng chống biệt kích, người nhái còn có thể được trang bị súng phóng lựu. Hiện nay một số súng phóng lựu có thể tiêu diệt được người nhái ở độ sâu 60m nếu bắn từ trên xuống. Đừng nghĩ rằng dưới nước uy lực của lựu đạn sẽ giảm mà ngược lại, ở dưới nước vùng sát thương do lựu đạn sẽ lớn hơn trên bộ, bởi tốc độ và hiệu suất truyền sóng xung kích trong môi trường chất lỏng tốt hơn môi trường không khí. Vùng sát thương rộng hơn, tầm bắn lại ngắn hơn nên việc sử dụng vũ khí này đòi hỏi sự quyết đoán và dũng cảm.

Để có thể thực hiện nhiệm vụ ở dưới sâu trong thời gian dài, đặc công người nhái được trang bị những bộ quần áo đặc biệt vừa có tác dụng giữ ấm, giảm ma sát và giảm ảnh hưởng của áp lực độ sâu. Không chỉ quần áo, đặc công người nhái được trang bị mặt nạ để cấp dưỡng khí.

Thiết bị thở chu trình khép kín cho phép người thợ lặn có thể hoạt động dưới nước trong nhiều giờ và không lộ bí mật do không xuất hiện các bong bóng khí. Chu trình khép kín mà không tuôn bong bóng khí được dựa trên nguyên lý carbon dioxide thải ra được tự tái chế để nuôi hệ hô hấp của người. Do vậy, khuôn mặt của các chiến sĩ người nhái luôn giấu kín dưới chiếc mặt nạ màu đen chỉ chừa khe hở cho đôi mắt.

Mặt nạ với chu trình khép kín không nổi bọt khí

Đặc công ngưới nhái có thể được trang bị thiết bị định vị định hướng dưới nước cho phép có thể tác chiến trong điều kiện không gian vùng nước có độ nhìn xa gần bằng 0.

Ngoài ra, đặc công người nhái còn được trang bị máy lặn, có cấu tạo như một ngư lôi giúp di chuyển trong lòng biển một cách nhanh chóng. Những hình ảnh về đặc công Việt Nam cho thấy người nhái Việt Nam đã được trang bị các thiết bị này. Đối với một số nước, lực lượng người nhái có thể được trang bị tàu ngầm cá nhân với khả năng chở 1,2 người.

Các trang bị của đặc công người nhái Việt Nam

Phao bơi dạng thủy lôi giúp cơ động dưới nước dễ dàng

Không chỉ vậy, hiện nay lực lượng chống biệt kích, người nhái trên thế giới còn có nhiều hệ thống mang tính tự động hóa cao. Các thiết bị này gọi là robot chống biệt kích. Một thiết bị tương tự của Mỹ là USV Blackfish có kết cấu tương tự ngư lôi, di chuyển bằng chân vịt được trang bị hệ thống Sonar độ nhạy cao, camera chuyên dùng dưới nước có thể phát hiện người nhái di chuyển dưới nước.

Ngay cả khi người nhái không di chuyển, các bọt khí sinh ra do quá trình thở của người nhái cũng sẽ bị phát hiện. Khi phát hiện được, các robot này có thể truyền thông tin về trung tâm, sử dụng súng phóng lựu tiêu diệt người nhái đối phương. Thiết bị này hoạt động theo lộ trình định sẵn, bán kính kiên lạc 1 km, hoạt động liên tục 1 giờ. Chưa rõ liệu lực lượng đặc công người nhái Việt Nam có được trang bị những hệ thống tương tự hay không?

Cuộc chiến đặc biệt khốc liệt, nhiệm vụ đặc biệt vẻ vang

Dưới bóng tối của đáy biển mọi thứ chỉ quan sát được mờ mờ trong một tầm rất ngắn, khả năng vận động bị triệt tiêu gần hết cùng với sức ép cực lớn do độ sâu nước và đặc biệt đối diện với kẻ thù cũng hết sức tinh nhuệ do vậy cuộc chiến dưới lòng biển thực sự rất khốc liệt.

Khi phát hiện biệt kích, người nhái đối phương xâm nhập căn cứ. Đặc công người nhái lao vào trận giáp chiến dưới nước. Những khẩu tiểu liên tự động bắn ra những chiếc kim thép dài ở khoảng cách tưởng chứng như có thể sờ thấy nhau.

Những trận cận chiến tay không cũng có thể diễn ra với những đòn võ thuật dưới nước hay đơn giản chỉ là nhanh tay giật ống thở của đối phương.

Ngoài ra, đặc công người nhái bảo vệ căn cứ còn phải có kỹ năng vô hiệu hóa các loại bom mìn và thủy lôi của đối phương. Đối mặt với những loại bom mìn, thủy lôi phức tạp, việc hóa giải trên bờ đã khó khăn, kéo dài nhiều giờ liền thì ở dưới nước mọi thứ còn nguy hiểm hơn nhiều, đòi hỏi một bản lĩnh cực kỳ vững vàng, khả năng xử lý tình huống nhay nhạy và thành thục từng động tác.

Có thể nói rằng nhiệm vụ bảo vệ quân cảng Cam Ranh là một nhiệm vụ thầm lặng, nguy hiểm nhưng cũng hết sức vẻ vang. Phát huy truyền thống "Đặc biệt tinh nhuệ, Anh dũng tuyệt vời, Mưu trí, táo bạo, Đánh hiểm thắng lớn" của bộ đội đặc công Việt Nam, chúng ta tin tưởng rằng các chiến sĩ sẽ hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ trái tim Cam Ranh của Hải quân Việt Nam, góp phần quan trọng bảo vệ toàn vẹn chủ quyền biển đảo Tổ quốc.

Ngăn chặn lực lượng biệt kích người nhái đột nhập Cam Ranh ta đã có đặc công người nhái, nhưng giả sử đối phương sử dụng tàu chiến tấn công Cam Ranh thì chúng ta sẽ đối phó như thế nào?

Hà Dũng | 14/11/2013 06:44_theo Trí Thức Trẻ

http://soha.vn/quan-su/ngan-chan-biet-kich-nguoi-nhai-pha-hoai-cam-ranh-nhu-the-nao-20131107173813217.htm

(Tin Nóng) Trước tình hình căng thẳng trên Biển Đông từ những hành động hung hăng của Trung Quốc, Việt Nam có một con “át chủ bài” lợi hại, đó là Vịnh Cam Ranh, theo báo Nikkei Asian Review (Nhật Bản).

Chiến hạm Đinh Tiên Hoàng (phải) và Lý Thái Tổ (trái), lớp tàu hộ tống tên lửa Gepard 3.9 do Nga đóng, neo đậu trong Vịnh Cam Ranh, vịnh chiến lược ở Biển Đông và Thái Bình Dương - Ảnh: Mai Thanh Hải

Trong bài viết ngày 21.5, Nikkei Asian Review nhận xét rằng so với Trung Quốc, Việt Nam nhỏ hơn về kinh tế 54 lần và về hải quân là 10 lần, nhưng Việt Nam có một con bài lợi hại trong tay là Vịnh Cam Ranh.

Vịnh Cam Ranh là một trong những vịnh có tầm chiến lược quan trọng nhất ở châu Á. Mỹ từng sử dụng nơi đây làm trung tâm của các hoạt động hải quân trong chiến tranh Việt Nam.

Bây giờ, Hải quân Mỹ muốn tiếp cận vịnh này và gặp sự cạnh tranh chiến lược với Nga về việc sử dụng vịnh, theo nhận định của Nikkei Asian Review. Việt Nam rất có thể làm thay đổi cán cân quyền lực ở vùng biển châu Á-Thái Bình Dương chỉ đơn giản bằng cách cho phép một hay nhiều bên được tiếp cận vịnh chiến lược này.

Ngày 11.3 vừa qua, Reuters đưa tin chính phủ Mỹ đã đề nghị Việt Nam ngừng cho phép Nga sử dụng căn cứ quân sự tại Vịnh Cam Ranh. Lý do theo các quan chức Mỹ phàn nàn rằng máy bay ném bom Nga thường lượn quanh Guam, nơi có căn cứ không quân Mỹ, và được tiếp nhiên liệu từ máy bay tiếp dầu của Nga từ Cam Ranh bay ra.

Quân cảng Cam Ranh cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 600 km (về phía tây quần đảo này) và cách quần đảo Trường Sa 800 km (về phía tây bắc quần đảo này). Tàu thuyền từ Vịnh Cam Ranh có thể dễ dàng tiến vào Ấn Độ Dương qua eo biển Malacca. Lịch sử cho thấy giá trị của Vịnh Cam Ranh với các căn cứ hải quân và không quân: Trong cuộc chiến tranh Nga-Nhật 1904-1905, Hạm đội Baltic của Nga từng ghé lại đây, và đế quốc Nhật Bản đã sử dụng cơ sở này trong Thế chiến II.

Sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc, Liên Xô và sau đó là Nga thuê các cơ sở tại Vịnh Cam Ranh từ năm 1979 đến năm 2002. Sau khi kết thúc Chiến tranh Lạnh, Vịnh Cam Ranh mất đi tầm quan trọng chiến lược của nó. Nhưng sự hung hăng ngày càng tăng của Trung Quốc trên Biển Đông đã làm thay đổi vấn đề này.

Việt Nam cho biết không muốn cấp quyền ưu đãi cho bất cứ quân đội nước nào sử dụng Vịnh Cam Ranh, và đã từ chối yêu cầu lặp đi lặp lại của Mỹ về việc này, theo Nikkei Asian Review. Động thái rõ ràng của Việt Nam cho Nga tiếp cận vịnh được coi là một nỗ lực nhằm tăng cường quan hệ với Moscow, nước hỗ trợ quân sự chính trong chiến tranh Việt Nam.

Tính đến tháng 3.2015, Hải quân Việt Nam có 3 tàu ngầm lớp Kilo do Nga đóng được triển khai ở Vịnh Cam Ranh, và sẽ có thêm 3 chiếc nữa tính đến năm 2016. Việc tàu chiến Nga ghé cảng Cam Ranh thường xuyên sẽ làm cho Việt Nam có những tư vấn dễ dàng hơn về hoạt động và chiến lược của tàu ngầm.

"Việt Nam rất có thể đã được bảo đảm bằng lời cam kết của Nga để nâng cấp vũ khí và các hệ thống khí tài khi cho phép Nga sử dụng Vịnh Cam Ranh", một nhà ngoại giao nước ngoài tại Hà Nội cho biết, theo Nikkei Asian Review.

Chính phủ Việt Nam đã im lặng về việc cho Nga sử dụng Vịnh. Điều này là vì Việt Nam muốn tăng cường quan hệ với Mỹ nhiều hơn so với Nga.

Năm 2015 này đánh dấu kỷ niệm 20 năm bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ trở thành Tổng bí thư đầu tiên của Việt Nam đến thăm Mỹ, sớm nhất là có thể vào tháng 6.

Mỹ là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam sau Trung Quốc, chiếm 11,7% tổng giá trị thương mại.

Mỹ đã dỡ bỏ một phần lệnh cấm vận vũ khí với Việt Nam, kéo dài khoảng 40 năm. Cho đến nay, những hạn chế này được nới lỏng chỉ với các mặt hàng liên quan đến phòng thủ hàng hải. Việt Nam dường như quan tâm đến việc mua máy bay chống tàu ngầm và tàu tuần tra biển tốc độ cao.

Khoảng 95% số vũ khí của Việt Nam là do Nga cung cấp, hầu hết đều đã cũ. Các quan chức Việt Nam cũng nhận thức rằng vũ khí của Mỹ thì luôn có dịch vụ hậu mãi và đào tạo tốt. Việt Nam có thể thay thế dần vũ khí, khí tài của Nga bằng vũ khí của Mỹ.

Nhật Bản đang theo dõi sâu sắc những động thái phát triển này. Vào cuối tháng 4.2015, Reuters đưa tin Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã bắt đầu xem xét tuần tra chung ở Biển Đông với Mỹ. Nhật Bản có một phi đội 70 máy bay trinh sát và săn ngầm P-3C. Nếu được phép sử dụng Vịnh Cam Ranh, "Nhật Bản có thể giám sát thường xuyên toàn bộ Biển Đông", một nhà ngoại giao tại Hà Nội nhận xét, theo Nikkei Asian Review.

Ngày 13.5, hai máy bay P-3C của Lực lượng Phòng vệ biển Nhật Bản đã bay đến Đà Nẵng, phía bắc của Vịnh Cam Ranh, trong một cuộc trao đổi quân sự. Đây là chuyến thăm thứ hai của máy bay P-3C Nhật Bản. Cho dù thời gian đó là cố ý hoặc tình cờ, Việt Nam đang gửi một thông điệp tới các nước láng giềng khi tình hình khu vực đang phát triển phức tạp hơn, theo Nikkei Asian Review.

Ba tàu ngầm lớp Kilo của Hải quân Việt Nam tại Vịnh Cam Ranh. Đến năm 2016, Hải quân Việt Nam sẽ có 6 chiếc tàu ngầm Kilo, góp phần gia tăng sức mạnh bảo vệ chủ quyền biển đảo - Ảnh: Mai Thanh Hải

Hai tàu hộ tống tên lửa Lý Thái Tổ (012) và Đinh Tiên Hoàng (011) trong Vịnh Cam Ranh - Ảnh: Mai Thanh Hải

Tàu Cảnh sát biển Nhật Bản Yashima (PLH22) thăm TP.Đà Nẵng từ 10 - 14.5.2015 - Ảnh: Nguyễn Tú

Anh Sơn_24/05/2015 08:34

http://tinnong.thanhnien.vn/x-file/bao-nhat-vinh-cam-ranh-at-chu-bai-cua-viet-nam-tren-bien-dong-53491.html

(GDVN) - Rõ ràng Việt Nam đã có những bước tiến lớn để tăng cường năng lực phòng thủ, chống lại các nguy cơ tiềm ẩn từ trên biển.

Tàu ngầm Hà Nội tại cảng Cam Ranh, ảnh: Quân Đội Nhân Dân.

The Sydney Morning Herald ngày 7/1 dẫn lời các nhà phân tích nhận định, vịnh Cam Ranh vẫn là "át chủ bài" của Việt Nam trong công cuộc bảo vệ chủ quyền, quyền và lợi ích hợp pháp của mình ở Biển Đông (cũng như Hoàng Sa, Trường Sa) trước một đối thủ lớn hơn nhiều, hải quân và không quân được trang bị mạnh hơn nhiều.

Đã có những dấu hiệu cho thấy Việt Nam cho phép quân đội Nga, Hoa Kỳ và Nhật Bản đưa tàu chiến, tàu ngầm của họ vào Cam Ranh để sử dụng các dịch vụ hậu cần, bảo trì bảo dưỡng. Tàu các nước này có thể dễ dàng ra vào Cam Ranh từ Ấn Độ Dương qua eo biển Malacca.

Nhóm nghiên cứu Khủng hoảng quốc tế đã cảnh báo rằng, Biển Đông có nguy cơ trở thành một sân chơi lớn của 2 siêu cường năm 2016, khi Mỹ thách thức các hoạt động bồi đắp, xây dựng và quân sự hóa đảo nhân tạo (bất hợp pháp) mà Trung Quốc tiến hành.

Trong năm nay, Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague, Hà Lan cũng sẽ ra phán quyết về vụ Philippines khởi kiện Trung Quốc áp dụng, giải thích sai Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 ở Biển Đông có thể đẩy căng thẳng dâng cao hơn nữa.

Việc sử dụng vịnh nước sâu Cam Ranh đang được mở rộng trong chiến lược của Việt Nam, nơi 6 tàu ngầm Kilo mua của Nga sẽ được đưa về đây năm 2017. Điều này có thể thay đổi đáng kể cán cân sức mạnh trong các điểm nóng ở Biển Đông.

Ngoài 6 tàu ngầm, Việt Nam cũng đã phát triển năng lực phòng thủ với hệ thống pháo và tên lửa ven bờ, máy bay chiến đấu đa chức năng, các tàu tấn công nhanh hầu hết được mua từ Nga và Ấn Độ, hệ thống ra đa cảnh báo sớm từ Israel.

Báo Úc dẫn lời Giáo sư Carl Thayer từ Học viện Quốc phòng Úc ở Canberra cho hay, ông tin rằng hệ thống vũ khí này sẽ cho phép Việt Nam có thể gây khó khăn không nhỏ cho đối phương nếu họ tiến hành các hoạt động khiêu khích bất hợp pháp trong phạm vi 200 đến 300 hải lý dọc theo bờ biển Việt Nam.

Ông cho rằng, rõ ràng Việt Nam đã có những bước tiến lớn để tăng cường năng lực phòng thủ, chống lại các nguy cơ tiềm ẩn từ trên biển.

Trong một động thái khác có liên quan, Trang Quốc Thổ, giáo sư Đại học Hạ Môn, Trung Quốc ngày 6/1 nói với Thời báo Hoàn Cầu, ông tin rằng trong năm 2016 Trung Quốc sẽ vẫn tiếp tục bồi đắp, xây dựng và quân sự hóa đảo nhân tạo (bất hợp pháp) ở Trường Sa (Khánh Hòa, Việt Nam).

Ông Thổ tin rằng, vì chủ nghĩa khủng bố đang hoành hành khiến Mỹ phân tâm và phân tán lực lượng, nên căng thẳng trên Biển Đông sẽ giảm bớt so với 2015?! Bình luận của ông Trang Quốc Thổ là một kiểu gắp lửa bỏ tay người, đổ tội cho Mỹ gây căng thẳng trên Biển Đông trong khi Trung Quốc mới là nước leo thang khiến cả khu vực lo ngại.

Một học giả khác giấu tên nói với Thời báo Hoàn Cầu, 2016 là năm diễn ra bầu cử Tổng thống Mỹ nên Trung Quốc cần chuẩn bị chống Mỹ can thiệp vào Biển Đông kể cả mặt ngoại giao lẫn ngoài thực địa.

Hồng Thủy_07/01/16 14:54
http://giaoduc.net.vn/Quoc-te/Cam-Ranh-van-la-at-chu-bai-post164805.gd

Việt Nam không thể so sánh được với Trung Quốc về mặt sức mạnh. Nền kinh tế của Trung Quốc lớn hơn Việt Nam 54 lần và lực lượng hải quân của họ cũng lớn hơn gấp 10 lần.

Ảnh vệ tinh Vịnh Cam Ranh 

Tuy nhiên theo góc nhìn phân tích của ấn bản Nikkei Asian Review, trong cuộc tranh chấp trên Biển Đông hiện nay, Việt Nam có một “con át chủ bài”, đó là vịnh Cam Ranh. 

Vịnh Cam Ranh là một trong những vịnh có vị trí chiến lược quan trọng nhất ở châu Á. Trong Chiến tranh Việt Nam, Mỹ đã từng sử dụng cảng này làm trung tâm cho mọi hoạt động trên biển.

Giờ đây, Hải quân Mỹ đang có ý định trở lại. Hiện họ đang cạnh tranh với Nga trong việc sử dụng vùng vịnh này. Việt Nam có thể thay đổi cán cân sức mạnh trên vùng biển Châu Á – Thái Bình Dương chỉ bằng cách cho phép Mỹ hoặc Nga có mặt tại vịnh Cam Ranh.

Ngày 11/3, Reuters đưa tin chính phủ Mỹ đã yêu cầu Việt Nam ngăn không cho phép Nga sử dụng căn cứ quân sự ở vịnh Cam Ranh. Theo một số tin tức, các quan chức Mỹ cho biết máy bay ném bom Nga đã bay quanh đảo Guam, nơi có một căn cứ không quân Mỹ, và được tiếp nhiên liệu từ một máy bay bay từ hướng vịnh Cam Ranh.

Cảng Cam Ranh cách quần đảo Hoàng Sa 600km về hướng Tây và cách quần đảo Trường Sa 800km về hướng Tây Bắc.

Tàu từ vịnh Cam Ranh có thể dễ dàng đi vào Ấn Độ Dương qua eo biển Malacca. Lịch sử đã chứng minh giá trị của vịnh này: Trong chiến tranh Nga – Nhật năm 1904 -1905, hạm đội Baltic của Nga đã cập cảng tại đây, còn Phát xít Nhật đã sử dụng cảng Cam Ranh trong Thế chiến II.

Sau Chiến tranh Việt Nam, Liên Xô và sau này là Nga đã đóng tại căn cứ này từ năm 1979 đến năm 2002. Khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, vịnh Cam Ranh đã mất đi một phần tầm quan trọng chiến lược của mình. Tuy nhiên, việc Trung Quốc ngày càng trở nên mạnh tay hơn trong việc khẳng định chủ quyền tại các vùng tranh chấp khiến cho vai trò của vịnh Cam Ranh được nhắc đến một lần nữa.

Chính phủ Việt Nam cho biết họ không muốn ưu tiên cho bất kỳ nước nào đối với việc sử dụng vùng vịnh này. Việt Nam đã nhiều lần từ chối yêu cầu hoạt động tại cảng Cam Ranh của Mỹ. Việc họ cho phép Nga thâm nhập vào vịnh được coi là một động thái nhằm củng cố quan hệ với Moscow, vốn là đối tác quân sự quan trọng từ thời Chiến tranh Việt Nam.

Tàu chiến Đinh Tiên Hoàng của  hải quân Việt Nam sẵn sàng làm nhiệm vụ tuần tra trên biển.

Tính đến tháng 3 năm nay, Hải quân Việt Nam đã mua về 3 tàu ngầm lớp Kilo và triển khai chúng trên vịnh Cam Ranh, và ba chiếc còn lại sẽ được bàn giao từ nay cho đến năm 2016. Việc cập cảng thường xuyên của tàu chiến Nga sẽ khiến Việt Nam dễ dàng tìm hiểu thông tin về cách thức vận hành và chiến thuật tàu ngầm từ phía Nga.

Một quan chức ngoại giao ở Hà Nội cho biết: “Việt Nam nhiều khả năng đã giành được thỏa thuận nhằm nâng cấp vũ khí và thiết bị của mình bằng cách cho phép Nga cập cảng trên vịnh Cam Ranh”.

Tuy vậy, chính phủ Việt Nam tỏ ra kín tiếng trước sự kiện tàu của Nga cập cảng Cam Ranh. Rất có thể là bởi Việt Nam mong muốn củng cố quan hệ với Mỹ còn hơn cả Nga.

Năm nay đánh dấu tròn 20 năm Việt Nam và Mỹ bình thường hóa quan hệ. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ trở thành lãnh đạo đầu tiên của Đảng đến thăm Washington, có thể vào đầu tháng 6 tới.

Mỹ là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam sau Trung Quốc, chiếm 11,7% tổng kim ngạch thương mại Việt Nam. Mỹ cũng đã dỡ bỏ một phần lệnh cấm vận đối với Việt Nam. Cho đến giờ, lệnh cấm chỉ áp dụng đối với những mặt hàng liên quan đến quốc phòng trên biển. Việt Nam đang có nhu cầu mua thêm các loại phi cơ chống tàu ngầm và tàu tuần tra ven biển tốc độ cao.

Khoảng 95% số vũ khí mà Việt Nam có hiện nay đều là của Nga, và phần lớn chúng đã lỗi thời. Các quan chức Việt Nam biết rằng nếu họ mua vũ khí Mỹ, họ sẽ được huấn luyện bài bản cũng như có thêm nhiều hỗ trợ khác. Rất có thể, Việt Nam đang muốn thay thế dần các loại khí tài của Nga với Mỹ.

Tàu ngầm Kilo của Hải quân Việt Nam hiện diện trên quân cảng Cam Ranh

Nhật Bản cũng đang theo dõi sát sao diễn biến tại vịnh Cam Ranh. Cuối tháng 4 vừa qua, theo tin tức của Reuters, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã bắt đầu có kế hoạch tập trận chung trên Biển Đông với Mỹ. Hiện tại, nước này có một phi đội gồm 70 máy bay do thám P-3C. Nếu được hoạt động trên vịnh Cam Ranh, “Nhật Bản có thể thường xuyên theo dõi toàn Biển Đông”, theo lời một quan chức ngoại giao ở Hà Nội.

Ngày 13/5, 2 chiếc máy bay P-3C của Nhật Bản đã bay đến thành phố Đà Nẵng và là lần thứ hai phi cơ này đến Việt Nam. Cho dù sự kiện này là vô tình hay hữu ý, Việt Nam đang phát đi một thông điệp mạnh mẽ, và cuộc cạnh tranh trên Biển Đông đang ngày càng phức tạp hơn.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin Nikkei Asian Review, ấn bản tiếng Anh chuyên về kinh tế - chính trị của tập đoàn truyền thông Nikkei của Nhật, ra đời từ năm 2013.

Anh Tuấn (lược dịch)_24/05/15 06:31
http://infonet.vn/vinh-cam-ranh-con-at-chu-bai-cua-viet-nam-tren-bien-dong-post165069.info

Trả lời Zing.vn, các chuyên gia an ninh nhận định cảng Cam Ranh có vị trí quan trọng chiến lược trong thời điểm Biển Đông căng thẳng vì các hành vi gây hấn của Trung Quốc.

Quân cảng Cam Ranh. Ảnh: Lê Quân

- Các cường quốc như Mỹ, Nga và Nhật đều muốn tiếp cận Cam Ranh. Quân cảng này sẽ tác động đến sự cân bằng sức mạnh hàng hải ở châu Á như thế nào? Nếu được cho phép, hoạt động của Mỹ và Nhật ở Cam Ranh sẽ ảnh hưởng thế nào đến hành vi của Trung Quốc ở Trường Sa và Hoàng Sa?

Ông Nguyễn Mạnh Hùng là giáo sư môn chính trị và quan hệ quốc tế của ĐH George Mason (Mỹ), cộng tác viên cấp cao của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quan hệ quốc tế (CSIS). Ảnh: Hải An

- GS Nguyễn Mạnh Hùng: Tôi cho rằng ý định của các bên chỉ là sự khởi đầu. Sự hiện diện thực sự của tàu chiến những nước này chắc chắn ảnh hưởng đến cân bằng sức mạnh hàng hải ở châu Á. Nó sẽ hạn chế tham vọng độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc, buộc Bắc Kinh cẩn trọng hơn trong các hành động bất hợp pháp của họ tại Trường Sa và Hoàng Sa.

- TS Malcolm Cook: Khi Hạm đội Nam Hải của Trung Quốc đang đóng ở đảo Hải Nam, tàu ngầm hạt nhân duy nhất của nước này cũng được đưa đến đây, thì Mỹ và Nhật rất quan tâm đến việc theo dõi các động thái của Trung Quốc ở Biển Đông. Các nước này đều quan tâm đến việc được tiếp cận cảng Cam Ranh, căn cứ ở Singapore, các cảng ở Sabah và Sarawak của Malaysia, Luzon và Palawan ở Philippines.

Cảng Cam Ranh đã trở nên quan trọng trở lại trong bối cảnh hiện nay. Nếu liên minh Mỹ - Thái tiếp tục suy yếu, Cam Ranh sẽ càng có ý nghĩa to lớn hơn hơn đối với Mỹ và Nhật.

Vai trò của Cam Ranh trong tình hình Biển Đông

-  Trong quá khứ, vị trí chiến lược của Cam Ranh đã được chứng minh trong giai đoạn Thế chiến 2 hoặc Chiến tranh Lạnh. Ông đánh giá thế nào về vai trò mới của Cam Ranh trong tình hình Biển Đông hiện nay?

- GS James Holmes: Alfred Thayer Mahan, chủ tịch thứ hai của Đại học Chiến tranh Hải quân, đánh giá giá trị của một cảng hải quân dựa vào vị trí địa lý, sức mạnh phòng thủ, và nguồn lực (như khả năng tiếp liệu nhanh chóng của các tàu ghé thăm, kho lưu trữ đạn dược và hậu cần)…

Theo thời gian, Cam Ranh không đánh mất những giá trị về sức mạnh và nguồn lực, trong khi giá trị về địa lý trên bản đồ ngày càng gia tăng do những hành vi sai trái của Trung Quốc ở Biển Đông. Mỹ cũng đánh giá Cam Ranh có vị trí chiến lược ở châu Á.

Ông James Holmes là giáo sư về chiến lược tại Đại học Chiến tranh Hải quân Mỹ, cơ sở đào tạo sĩ quan hải quân lâu đời và uy tín tại Mỹ. Ông cũng là nhà bình luận trên nhiều tờ báo, hãng tin quốc tế lớn. Ảnh: The Diplomat

- GS Nguyễn Mạnh Hùng: Tự bản thân Cam Ranh đã có vị trí và điều kiện thiên nhiên thuận tiện cho sự ra vào của các tàu lớn, một quân cảng tốt cho cả phòng thủ lẫn tấn công. Tầm quan trọng của Cam Ranh thay đổi theo thời gian và hoàn cảnh.

Vì căng thẳng ở Biển Đông, và vì sự lo ngại của các cường quốc với Trung Quốc, Cam Ranh trở nên quan trọng hơn nhiều so với thời kỳ Trung Quốc còn yếu, cũng như so với giai đoạn Mỹ rút đi và không quan tâm đến khu vực Đông Nam Á trước đây.

- Philippines và Việt Nam đều đang tăng cường nâng cấp hai quân cảng quan trọng là Subic và Cam Ranh. Philippines có ý định cho Mỹ trở lại Subic. Sắp tới đây, tàu chiến Nhật sẽ cập cảng Cam Ranh. Cả hai quân cảng sẽ ảnh hưởng như thế nào đến tình hình Biển Đông?

- GS James Holmes: Hai cảng này có vị trí quan trọng ở sườn của vòng cung tây và đông Biển Đông. Các căn cứ và hạm đội có mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau. Một căn cứ mạnh nhất cũng sẽ bất lực nếu không có hạm đội để triển khai sức mạnh ra ngoài hoặc định hình các tình huống trên biển.

Một hạm đội mạnh nhất cũng không duy trì sức mạnh lâu dài, ngay cả trong thời đại năng lượng hạt nhân nếu không có sự hỗ trợ hậu cần từ các căn cứ. Subic và Cam Ranh là hai cảng có vị trí quan trọng nhưng quy mô đội tàu hoạt động tại đây hiện còn khiêm tốn. Chúng sẽ đóng góp tích cực vào an ninh khu vực, tuy nhiên đây vẫn là vấn đề cần theo dõi lâu dài.

Tàu ngầm Hà Nội hoạt động ở cảng Cam Ranh năm 2014. Ảnh: AFP

- GS Nguyễn Mạnh Hùng: Với hiệp ước tăng cường hợp tác quốc phòng năm 2014, Philippines đã đồng ý cho phép Mỹ sử dụng 8 căn cứ quân sự trên nước này, có thể bao gồm cả vịnh Subic. Mới đây, Tòa án Tối cao Philippines cũng công nhận hiệp ước này hợp hiến. Việc hiện diện của hải quân Mỹ ở vịnh Subic, bằng cách này hay cách khác, là điều sẽ xảy ra.

Về cảng Cam Ranh, gần đây Việt Nam đã đồng ý cho tàu chiến Nhật vào Cam Ranh để “tiếp liệu và bổ sung dự trữ hậu cần.” Sau Nhật, tôi cho rằng sắp tới có thể là Mỹ, Ấn Độ và các cường quốc khác. Sự hiện diện của hải quân các cường quốc một mặt sẽ kiềm chế phần nào hành động gây hấn của Trung Quốc, nhưng cũng sẽ khiến Trung Quốc phản ứng căng thẳng.

Để tránh những va chạm có thể xảy ra do tính toán sai lầm, các bên cần phải thỏa thuận về một quy chế rõ ràng nhằm tránh và giảm thiểu mối nguy hiểm ấy.

TS Malcolm Cook, nghiên cứu viên cao cấp về an ninh khu vực tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS), Singapore. Ảnh: EWC

- TS Malcolm Cook: Động lực chính từ việc Mỹ và Nhật tăng cường quan tâm đến những cảng quan trọng trong khu vực là nhằm theo dõi tốt hơn động thái của Trung Quốc, đặc biệt là hoạt động của tàu ngầm của Trung Quốc ở Biển Đông nếu xung đột xảy ra.

Hai tàu ngầm chiến đấu của Mỹ gần đây đã ghé thăm Philippines. Tàu ngầm Soryu của Nhật cũng sẽ sớm cập cảng Philippines. Các máy bay P-8 và P-3C của Nhật là những máy bay trinh sát rất hiệu quả trong các chiến dịch chống ngầm.

Nhật sẽ can thiệp vào Biển Đông

- Vào tháng 4, hai tàu chiến Nhật dự kiến đến Cam Ranh. Điều này có ý nghĩa thế nào trong chiến lược của Nhật? Có ý kiến cho rằng Nhật không muốn đối đầu trực tiếp Trung Quốc ở Biển Đông, và ưu tiên hàng đầu của Tokyo là biển Hoa Đông?

- GS Nguyễn Mạnh Hùng: Biển Hoa Đông thông với Biển Đông và biển Ấn Độ. Bất cứ tắc nghẽn ở vùng nào đều ảnh hưởng đến tự do lưu thông hàng hải ở vùng biển kia. Đó là lý do tại sao cả Nhật lẫn Ấn Độ đều quan tâm đến Biển Đông, tuy ở những mức độ khác nhau.

Sự hiện diện hải quân Nhật ở Cam Ranh sẽ nâng cao khả năng hải quân Mỹ cũng có thể xuất hiện ở đây trong tương lai. Việc Nhật gia tăng quan tâm và can dự vào Biển Đông một phần do nhu cầu chiến lược của Tokyo.

Nhưng quan trọng hơn là Nhật muốn chứng tỏ cho Mỹ thấy họ cũng đang đóng góp vào việc bảo vệ tự do hàng hải ở Biển Đông, chứ không phải chỉ là một “khách quá giang miễn phí”. Tokyo hiểu rõ Washington sẽ không hành động một mình mà không có sự chia sẻ trách nhiệm của các nước trong vùng.

Tàu HQ-378 của hải quân Việt Nam neo đậu ở khu vực quân cảng Cam Ranh Ảnh: Lê Quân

- GS James Holmes: Nhật muốn thách thức Trung Quốc ở Biển Đông, nhưng không phải là áp đảo hay khuất phục (vốn là điều vượt ngoài năng lực của Nhật). Tokyo và các cường quốc trên biển khác (như Ấn Độ hoặc một số quốc gia châu Âu) có thể đối phó với ý đồ vô hiệu hóa các luật lệ trên biển Trung Quốc đang thực hiện bằng cách chỉ cần xuất hiện ở đây.

Việc các nước liên tục phớt lờ các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc là cách mà họ bác bỏ những yêu sách này. Và nếu Trung Quốc sử dụng vũ lực để khống chế tự do lưu thông trên biển thì họ đã tự tay giúp Mỹ tăng cường xây dựng liên minh trong khu vực.

Nhật sẽ tham gia nhiều hơn, các nước Đông Nam Á cũng sẽ như vậy, thậm chí là với cả những nước “ngoài cuộc” như Australia và Ấn Độ. Khi đó, chính hành vi của Trung Quốc đã tự đánh bại họ.

- TS Malcolm Cook: Nhật không muốn thách thức Trung Quốc trực tiếp ở Biển Đông, nhưng rất quan tâm tới việc Trung Quốc đang làm gì ở đây. Tokyo cũng ủng hộ quan điểm của Mỹ về tình hình Biển Đông. Cuộc đối đầu trực diện Nhật – Trung sẽ diễn ra ở biển Hoa Đông. Tôi cho rằng Nhật sẽ không tiến hành tuần tra bảo vệ tự do hàng hải ở Biển Đông trong tương lai gần.

Bộ trưởng Gen Nakatani thăm quân cảng Cam Ranh, Khánh Hòa tháng 11/2015. Ảnh: Kyodo

- Nhật chưa chính thức tuần tra trên không ở Biển Đông, nhưng đã có tin máy bay P-3C của họ sẽ dừng ở Việt Nam tiếp nhiên liệu. Hoạt động của P-3C sẽ giúp ích gì trong các hoạt động bảo vệ tự do hàng hải, hoặc giúp giám sát Biển Đông?

- GS James Holmes: Đây là hành động mang tính biểu tượng thể hiện sự quyết tâm của Nhật nhiều hơn. Càng nhiều quốc gia đi biển thể hiện quyết tâm ủng hộ tự do đi lại trên biển, khả năng họ có hành động ngăn cản Trung Quốc cũng gia tăng.

Nhật muốn chứng tỏ không có khoảng cách trong mối quan hệ đồng minh với Mỹ.  Nhật cũng muốn kết hợp với các bên khác, bao gồm Việt Nam, để tạo thành một sự đoàn kết vô giá. Đây là tuyên bố mà cộng đồng quốc tế đánh giá cao, là bước chuẩn bị để tiến hành thực thi pháp luật trên biển, bất kể những người muốn chống lại tự do hàng hải có lớn, giàu có và mạnh mẽ đến đâu.

- GS Nguyễn Mạnh Hùng: Máy bay trinh sát P-3C Orion có khả năng quan sát và chụp ảnh từ trên không về các hoạt động quân sự ở mặt đất và trên biển. Chúng rất cần thiết cho sự phát giác kịp thời để từ đó đưa ra phản ứng cần thiết. Đây là dụng cụ tối cần thiết cho tự do hàng hải và viêc giám sát Biển Đông.

Việt Nam đã cho phép phi cơ Nga tiếp liệu ở Cam Ranh. Đây là khả năng mà Việt Nam cũng cho phép Nhật và cả Mỹ làm điều tương tự. Trong khi đó, Singapore không những chỉ cho P-3C Orion mà cả P-8 Poseidon hoạt động từ căn cứ ở nước này trên cơ sở “luân lưu”.

- TS Malcolm Cook: Gần đây Nhật đã điều máy bay P-3C đến Philippines để tham gia vào tập trận chung với nước này trên Biển Đông. Tôi nghĩ Nhật có lợi ích từ việc bán những máy bay tuần tra này cho các nước Đông Nam Á.

Minh Anh (thực hiện)
http://news.zing.vn/Vai-tro-chien-luoc-cua-Cam-Ranh-khi-Bien-Dong-cang-thang-post634041.html