Tài liệu Cán cân Quân sự năm 2012, của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (CSIS) đã liệt kê mục “SSM Scud-B/Scud-C (báo cáo)” ở phần tên lửa Việt Nam với quá trình phát triển tên lửa tầm xa nhằm ngăn chận kẻ thù xâm lượt. Đây chính là những tên lửa đất đối đất Scud.

Tháng 5/2012, Việt Nam dỡ bỏ bức màn bí mật về khả năng tên lửa Scud của mình khi Tạp chí Quốc phòng Toàn dân đã in một trang duy nhất về hình ảnh Lữ đoàn Tên lửa 490 (theo đó tên lửa này là R-17E/9K72, hay tên lửa SS-1 Scud B. Viện Công nghệ, Quân chủng Phòng không-Không quân, đã sản xuất thành công một trong những thành phần quan trọng cho các nhiên liệu tên lửa lỏng được sử dụng bởi các tên lửa Scud).

Cùng lúc là những hình ảnh và phim về Lữ đoàn 490 với các trang bị ngày ngày được cải tiến, nâng cao.

Quá trình trang bị Scud tầm xa

Vào thập niên 1980, đôi khi Việt Nam sở hữu một số lượng nhỏ tên lửa đất đối đất Scud B SS-1 do Nga sản xuất (tầm hoạt động 300 km và lượng chất nổ 985 kg).

Nỗ lực của Việt Nam để hiện đại hóa lực lượng quân sự và phát triển một lực lượng ngăn chặn kẻ thù ngoại bang đã đưa Việt Nam đi tới một loạt các thỏa thuận với Bắc Triều Tiên. Tháng 5 năm 1994, một đoàn đại biểu quân sự Việt Nam đã đến thăm Bình Nhưỡng để thảo luận sơ bộ về khả năng Bắc Triều Tiên bán vũ khí cho Việt Nam.

Trong tháng sau đó khoảng tháng 6-1994, Bộ trưởng Quốc phòng Đoàn Khuê dẫn một đoàn đại biểu quân sự cấp cao tới Bình Nhưỡng trong chuyến thăm chính thức theo lời mời của Nguyên soái O Chin-u, Bộ trưởng Lực lượng Vũ trang của CHDCND Triều Tiên.

Tháng 11 năm 1994, Phó Nguyên soái Choe Kwang, ủy viên Bộ Chính trị Đảng Lao Động Triều Tiên và quyền bộ trưởng lực lượng vũ trang và Tham mưu Trưởng Quân đội Nhân dân Triều Tiên, đã dẫn đầu một phái đoàn quân sự đến thăm Việt Nam để đáp lại lời mời của tướng Đoàn Khuê, Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam.

Ngay sau chuyến thăm đó, một nguồn tin ngoại giao tiết lộ rằng, Việt Nam và Bắc Triều Tiên đã “nhắm tới một thỏa thuận về trao đổi thương mại, theo đó Bắc Triều Tiên cung cấp cho Việt Nam các bộ phận vũ khí và đạn dược, đổi lại các tàu Việt Nam đưa gạo tới Triều Tiên”.

Tháng 12 năm 1996, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam, tướng Nguyễn Thới Bưng đã đến thăm Bắc Triều Tiên và ký một thỏa thuận quốc phòng trị giá 100 triệu đô la. Thanh toán bằng các khoản trao đổi gạo của Việt Nam.

Việc mua bán tên lửa đạn đạo tầm ngắn Scud, theo tin tức, đã được thảo luận vào thời điểm này. Tháng 4 năm 1999, tin tức cho biết Việt Nam đã mua một số tên lửa đất đối đất Scud C (SSMs) của Bắc Triều Tiên. Scud C có thể chứa lượng chất nổ 770 kg, tầm hoạt động 550 km.

Năm 1998-1999, Việt Nam có được một nguồn cung cấp tên lửa Scud C từ Bắc Triều Tiên. Trung tâm Tình báo Không quân Mỹ ước tính, Việt Nam “có khoảng 50 tên lửa” Scud B.

Tháng 2 năm 2009, tin tức nói rằng Hà Nội và Bình Nhưỡng đang thảo luận về việc Bắc Triều Tiên hỗ trợ để nâng cấp tên lửa Scud SSMS cho Việt Nam và sự nâng cấp tầm xa, độ chính xác, phương tiện phóng... được tiếp diễn đến ngày nay.

Tên lửa Scud của Việt Nam có khả năng bắn trúng các mục tiêu có khoảng cách lên đến 500 km (hoặc Scud C 550km) bao quanh khu vực biển Đông và vùng lân cận.

Quá trình cải tiến và nâng cấp

Từ khi khởi đầu việc mua tên lửa đạn đạo tầm ngắn Scud của Liên Xô và Bình Nhưỡng, Việt Nam liên tục có nhiều cải tiến như tự sản xuất thành phần nhiên liệu, nâng tầm hoạt động, chế tạo bơm hút lọc nhiên liệu cho tên lửa Scud, đáp ứng yêu cầu sẵn sàng chiến đấu ngày càng cao.

Viện Kỹ thuật (Quân chủng Phòng không - Không quân) đã nghiên cứu thành công sản xuất chất Oxy hóa trong thành phần nhiên liệu tên lửa R-17E (Scud). Chất O - là hỗn hợp trên cơ sở a-xít HNO3 và ô-xít N2O4, là một trong hai thành phần quan trọng cấu thành nhiên liệu lên lửa lỏng nói chung, nhiên liệu cho tên lửa R-17E nói riêng.

Để chủ động sản xuất nguồn nhiên liệu trong nước, hạn chế nhập khẩu từ nước ngoài, nhất là kịp thời đồng bộ cho nhiên liệu và khí tài tên lửa, các nhà khoa học thuộc Viện Kỹ thuật, Quân chủng Phòng không - Không quân đã nghiên cứu thành công quy trình sản xuất, đồng thời xây dựng được dây chuyền sản xuất chất O từ nguyên liệu là a-xít HNO3 trong nước.

Trên cơ sở phân tích thành phần nhiên liệu do nước ngoài sản xuất về thành phần, chỉ tiêu kỹ thuật bằng các phương pháp, trang bị hiện đại, nhóm tác giả đã thực hiện thành công việc tổng hợp chất O trong phòng thí nghiệm, từ đó xác định được các yếu tố công nghệ để sản xuất ở quy mô nhỏ và quy mô công nghiệp.

Các tác giả đã thiết kế, chế tạo và lắp đặt đồng bộ dây chuyền công nghệ sản xuất nhiên liệu trên cơ sở dây chuyền phục hồi chất O tại nhà máy A31 (Cục Kỹ thuật, Quân chủng Phòng không-Không quân); xây dựng chỉ tiêu kỹ thuật sản phẩm và quy trình công nghệ sản xuất chất O với chất lượng sản phẩm tương đương nhưng giá thành rẻ hơn nhiều so với sản phẩm nhập ngoại.

Dây chuyền được thiết kế với công suất hàng chục tấn/năm, hiện đã đi vào sản xuất, từng bước đáp ứng nhu cầu nhiên liệu lỏng để đồng bộ với hệ thống khí tài tên lửa, đáp ứng yêu cầu sẵn sàng chiến đấu ngày càng cao.

Gần đây, Lữ đoàn 490 (Binh chủng Pháo binh) đã đưa hệ thống bơm hút lọc nhiên liệu O cho tên lửa Scud vào ứng dụng. Đây là sản phẩm được cải tiến từ hệ thống bơm nhiên liệu bằng tay do Liên Xô (trước đây) sản xuất, trang bị cho đơn vị.

Hệ thống bơm hút lọc nhiên liệu O cho tên lửa hoạt động theo nguyên lý tự động, sử dụng năng lượng điện và có khả năng vừa hút vừa lọc. Bơm sử dụng động cơ một pha, nguồn điện 220V-50Hz, đặt trên giá làm bằng thép chắc chắn, có bánh xe để dễ cơ động. Các đầu của đường ống hút và xả nhiên liệu đều lắp các bộ lọc để lọc cặn bã, tạp chất lẫn với nhiên liệu.

Trong trình nghiên cứu, các kỹ thuật viên đã tính toán bảo đảm đồng bộ giữa tốc độ vòng quay động cơ với tốc độ chuyển động của bơm tay có sẵn. Động cơ được chọn có công suất 1,5kW, tốc độ 25 vòng/phút, sẵn có trên thị trường. Công suất của bơm hút lọc nhiên liệu O cho tên lửa đạt 2000 lít/giờ; nếu dùng bơm tay, để đạt thể tích trên phải mất gần 4 giờ.

Bơm hút lọc nhiên liệu O do Lữ đoàn 490 cải tiến, chế tạo chỉ cần một người vận hành, bảo đảm an toàn, khắc phục ảnh hưởng độc hại của chất O đối với người vận hành. Bơm có tính cơ động nên dùng để hút lọc nhiên liệu tại kho hoặc cấp nhiên liệu tại bãi dã chiến trong mọi điều kiện thời tiết, khí hậu. Nhiên liệu sau khi hút lọc sạch hơn, góp phần nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của vũ khí.

Và như các bạn thấy: loạt hình ảnh được công bố cùng những cải tiến liên tục, Scud VN vẫn là một vũ khí đáng gờm.

 Theo QĐND/PNTD_02/03/2013 08:49

http://soha.vn/quan-su/ten-lua-scud-cua-viet-nam-ngay-nay-co-con-dang-gom-20130302084916901.htm

(Ảnh Nóng) - Để tên lửa đạn đạo Scud luôn trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu cao nhất, Việt Nam đã tự chủ trong việc sửa chữa, nâng cấp dòng tên lửa này.

Theo tài liệu "Scud Ballistic Miss and Launch System 1955-2005" (công ty xuất bản sách Osprey Publishing có trụ sở tại Oxford, Anh), năm 1979 Liên Xô đã viện trợ cho Việt Nam 12 xe phóng cùng số lượng nhỏ tên lửa Scud biên chế đủ cho một lữ đoàn.

Scud - định danh của NATO dành cho hai dòng tên lửa đạn đạo R-11 và R-17 của Liên Xô (R-11 được NATO định danh là Scud A còn R-17 được gọi là Scud B). Trong đó, loại R-11 ra đời vào đầu những năm 1950, còn R-17 là thế hệ cải tiến thay thế R-11 ra đời năm 1958.

Từ khi được tiếp nhận Scud, Việt Nam liên tục có nhiều cải tiến như tự sản xuất thành phần nhiên liệu, nâng tầm hoạt động, chế tạo bơm hút lọc nhiên liệu cho tên lửa Scud, đáp ứng yêu cầu sẵn sàng chiến đấu ngày càng cao.

Viện Kỹ thuật (Quân chủng Phòng không - Không quân) đã nghiên cứu thành công sản xuất chất Oxy hóa trong thành phần nhiên liệu tên lửa Scud). Chất O - là hỗn hợp trên cơ sở a-xít HNO3 và ô-xít N2O4, là một trong hai thành phần quan trọng cấu thành nhiên liệu lên lửa lỏng nói chung, nhiên liệu cho tên lửa R-17 nói riêng.

Để chủ động sản xuất nguồn nhiên liệu trong nước, hạn chế nhập khẩu từ nước ngoài, nhất là kịp thời đồng bộ cho nhiên liệu và khí tài tên lửa, các nhà khoa học thuộc Viện Kỹ thuật, Quân chủng Phòng không - Không quân đã nghiên cứu thành công quy trình sản xuất, đồng thời xây dựng được dây chuyền sản xuất chất O từ nguyên liệu là a-xít HNO3 trong nước.

Trên cơ sở phân tích thành phần nhiên liệu do nước ngoài sản xuất về thành phần, chỉ tiêu kỹ thuật bằng các phương pháp, trang bị hiện đại, nhóm tác giả đã thực hiện thành công việc tổng hợp chất O trong phòng thí nghiệm, từ đó xác định được các yếu tố công nghệ để sản xuất ở quy mô nhỏ và quy mô công nghiệp.

Các tác giả đã thiết kế, chế tạo và lắp đặt đồng bộ dây chuyền công nghệ sản xuất nhiên liệu trên cơ sở dây chuyền phục hồi chất O tại nhà máy A31 (Cục Kỹ thuật, Quân chủng Phòng không-Không quân); xây dựng chỉ tiêu kỹ thuật sản phẩm và quy trình công nghệ sản xuất chất O với chất lượng sản phẩm tương đương nhưng giá thành rẻ hơn nhiều so với sản phẩm nhập ngoại.

Dây chuyền được thiết kế với công suất hàng chục tấn/năm, hiện đã đi vào sản xuất, từng bước đáp ứng nhu cầu nhiên liệu lỏng để đồng bộ với hệ thống khí tài tên lửa, đáp ứng yêu cầu sẵn sàng chiến đấu ngày càng cao.

Gần đây, Lữ đoàn 490 (Binh chủng Pháo binh) đã đưa hệ thống bơm hút lọc nhiên liệu O cho tên lửa Scud vào ứng dụng. Đây là sản phẩm được cải tiến từ hệ thống bơm nhiên liệu bằng tay do Liên Xô (trước đây) sản xuất, trang bị cho đơn vị.

Trong trình nghiên cứu, các kỹ thuật viên đã tính toán bảo đảm đồng bộ giữa tốc độ vòng quay động cơ với tốc độ chuyển động của bơm tay có sẵn. Động cơ được chọn có công suất 1,5kW, tốc độ 25 vòng/phút, sẵn có trên thị trường. Công suất của bơm hút lọc nhiên liệu O cho tên lửa đạt 2000 lít/giờ; nếu dùng bơm tay, để đạt thể tích trên phải mất gần 4 giờ.

Hệ thống bơm hút lọc nhiên liệu O cho tên lửa hoạt động theo nguyên lý tự động, sử dụng năng lượng điện và có khả năng vừa hút vừa lọc. Bơm sử dụng động cơ một pha, nguồn điện 220V-50Hz, đặt trên giá làm bằng thép chắc chắn, có bánh xe để dễ cơ động. Các đầu của đường ống hút và xả nhiên liệu đều lắp các bộ lọc để lọc cặn bã, tạp chất lẫn với nhiên liệu.

Bơm hút lọc nhiên liệu O do Lữ đoàn 490 cải tiến, chế tạo chỉ cần một người vận hành, bảo đảm an toàn, khắc phục ảnh hưởng độc hại của chất O đối với người vận hành. Bơm có tính cơ động nên dùng để hút lọc nhiên liệu tại kho hoặc cấp nhiên liệu tại bãi dã chiến trong mọi điều kiện thời tiết, khí hậu. Nhiên liệu sau khi hút lọc sạch hơn, góp phần nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của Scud.

Thứ Tư, 16/12/2015 17:36

http://baodatviet.vn/anh-nong/viet-nam-nang-cap-nhung-gi-cho-ten-lua-scud-3295234/

(Kiến Thức) - Tên lửa đạn đạo Scud mà pháo binh Việt Nam đang được trang bị hoàn toàn có khả năng cải tiến trang bị hệ thống dẫn đường pha cuối để đạt độ chính xác cao. 

Theo cuốn “Scud Ballistic Miss and Launch System 1955-2005” (công ty xuất bản sách Osprey Publishing có trụ sở tại Oxford, Anh), năm 1979 Việt Nam đã được Liên Xô chuyển giao 12 bộ khí tài xe phóng và một cơ số đạn dự trữ R-17E để thành lập ít nhất một lữ đoàn tên lửa đất đối đất theo khuôn khổ Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Việt – Xô. Ảnh: Hoàng Lê

Đạn R-17E là cái “tên mẹ đẻ” của tên lửa đạn đạo Scud nổi tiếng khắp thế giới. Đúng ra thì Scud là định danh của khối quân sự NATO dành cho tên lửa đạn đạo R-17E do Liên Xô sản xuất. Tuy nhiên R-17E khi chuyển giao cho Việt Nam nằm trong thành phần tổ hợp tên lửa đạn đạo chiến dịch – chiến thuật 9K72E Elbrus. Dẫu vậy, những cái tên dài dòng này không nhiều người biết rõ, phần lớn người ta thường gọi ngắn gọn là tên lửa Scud.

Tên lửa đạn đạo Scud (hay là R-17E) có chiều dài 11,25m, đường kính thân 0,88m, trọng lượng phóng 5,9 tấn. Tên lửa trang bị động cơ nhiên liệu lỏng Isayev RD-21 (thành phần nhiên liệu gồm chất cháy TM-185, chất oxy hóa AK-27I và nhiên liệu phóng TG-02). Ảnh: Tên lửa R-17E trong tư thế chiến đấu trên bệ phóng tự hành 9P117 Uragan.

Tên lửa Scud thiết kế mang đầu đạn thuốc nổ thường nặng 1 tấn hoặc đầu đạn hạt nhân 5-70 kiloton, đầu đạn hóa học. Với đầu đạn thuốc nổ, tốc độ va chạm 1,4km/s sẽ tạo ra hố sâu 1,5-4m, rộng 12m.

Tuy có sức công phá mạnh mẽ nhưng độ chính xác của tên lửa đạn đạo Scud được đánh giá là rất tồi tệ. Theo các nguồn phương Tây, hệ thống dẫn đường sử dụng 3 con quay hồi chuyển cho phép đạt độ chính xác tương đối, bán kính lệch mục tiêu khoảng 900m. Thế nên, Scud thường được đánh giá là phù hợp để tấn công “diện” – vùng mục tiêu lớn như thành phố đông dân, kho tàng, bến bãi, căn cứ quân sự lớn… Ảnh: QPVN

Dẫu vậy, không phải là không có những phương án cải thiện độ chính xác của tên lửa đạn đạo Scud. Năm 1967, Viện Nghiên cứu Khoa học về tự động hóa Trung ương (Liên Xô) đã bắt tay thực hiện chương trình phát triển biến thể chính xác cao mang tên R-17 Aerofon (NATO gọi là Scud-D) áp dụng công nghệ so sánh quang học, tức là so sánh hình ảnh mục tiêu tấn công. Ảnh: QPVN

Do giới hạn công nghệ, mãi tới năm 1974, chương trình mới tái khởi động. Theo đó, đạn tên lửa R-17 Aerofon thiết kế đầu đạn nằm tách biệt với khoang thân. Đầu đạn lắp thêm hệ thống dẫn đường pha cuối của riêng nó. Đầu mũi tên lửa trang bị TV Camera, hệ thống so sánh khu vực mục tiêu với dữ liệu ảnh kỹ thuật số lưu giữ trong kho máy tính để tấn công.

Trong 2 lần bắn thử vào tháng 9-10/1984, R-17 Aerofon đều thất bại. Sau này, nguyên nhân được xác định là do có đám bụi bám ở ống kính quang học, mũi tên lửa. Vấn đề được khắc phục và cuộc thử vào năm 1985 thành công, R-17 Aerofon có bán kính lệch mục tiêu CEP chỉ khoảng 50m – con số cực kỳ ấn tượng. Ảnh: Tên lửa R-17 Aerofon đặt trên bệ phóng tự hành Uragan.

Năm 1989, sau khi hoàn tất mọi thử nghiệm, R-17 Aerofon sẵn sàng chờ tiếp nhận vào lực lượng. Tuy nhiên, nó không bao giờ sản xuất hàng loạt, vì những năm 1980, hệ thống tên lửa đạn đạo chiến dịch – chiến thuật Touhka (SS-21 Scarab) hiện đại hơn đã xuất hiện. Theo một số nguồn tin, sau 1990, nước Nga có xuất khẩu một số lượng không xác định R-17 Aerofon cho các quốc gia có sử dụng Scud. Ảnh: TTVNOL

Hiện nay, Việt Nam vẫn đang duy trì ít nhất hai lữ đoàn tên lửa đạn đạo Scud. Dù thời gian sử dụng đã khá lâu, nhưng qua một số hình ảnh được công bố, quân đội ta đã làm chủ được việc đại tu, sửa chữa, tăng tổng niên hạn sử dụng. Trong tương lai gần, có lẽ chúng ta vẫn sẽ duy trì tên lửa đạn đạo Scud. Ảnh: QPVN

Tuy nhiên, như đã trình bày ở trên, Scud vốn có độ chính xác nghèo nàn do hệ thống dẫn đường lạc hậu. Để đánh mục tiêu giá trị cao, đảm bảo tính chính xác lớn với đầu đạn thông thường thì phương án Aerofon là là rất khả thi. Việt Nam có mối quan hệ hợp tác kỹ thuật – quân sự lâu đời với Nga. Thế nên, việc cải tiến tên lửa Scud tăng hạn sử dụng cũng như nâng cấp hệ thống dẫn đường hoàn toàn có thể thực hiện được. Vì dẫu sao Scud vẫn là vũ khí mà các hiệp ước quốc tế về buôn bán vũ khí cho phép xuất khẩu, phát triển. Ảnh: QPVN

Việc nâng cấp tên lửa đạn đạo Scud cho phép tấn công chính xác, đảm bảo tiết kiệm hơn so với việc phải dùng nhiều quả mới tiêu diệt được những mục tiêu giá trị cao, quan trọng, nguy hiểm từ phía đối phương.

Hoàng Lê_Cập nhật lúc: 06:00 21/03/2016
http://kienthuc.net.vn/quan-su-viet-nam/viet-nam-co-the-thong-minh-hoa-ten-lua-dan-dao-scud-652870.html#p-12

(Kiến Thức) - Viện Tên lửa đã tiếp thu công nghệ kiểm tra sửa chữa tăng hạn tên lửa đạn đạo Scud để tiếp tục duy trì vũ khí mạnh mẽ này trong quân đội ta.

Xe phóng tự hành mang tên lửa Scud.

Theo tài liệu “Scud Ballistic Miss and Launch System 1955-2005” (công ty xuất bản sách Osprey Publishing có trụ sở tại Oxford, Anh), năm 1979 Liên Xô đã viện trợ cho Việt Nam 12 xe phóng cùng số lượng nhỏ tên lửa đạn đạo Scud biên chế đủ cho một lữ đoàn.

Còn theo cơ sở dữ liệu của Viện Nghiên cứu Hòa bình và Quốc tế Stockhom (SIPRI), năm 1981 Việt Nam nhận được 4 bệ phóng di động cùng 25 quả đạn Scud.

Hiện, loại tên lửa có sức tấn công khủng khiếp này vẫn là một trong những “nắm đấm thép” mạnh nhất của Binh chủng Pháo binh Việt Nam. Tuy nhiên, đã qua nhiều năm sử dụng, loại tên lửa này không tránh khỏi việc bị xuống cấp, giảm hệ số kĩ thuật đảm bảo chiến đấu. Chính vì vậy, những năm qua, các đơn vị nghiên cứu kĩ thuật trong quân đội đã thực hiện tăng hạn sử dụng tên lửa đạn đạo Scud.

Điều này đã được nhắc đến trong bài viết mới đây về thành tựu trong 5 năm qua của Viện Tên lửa thuộc Viện Khoa học và Công nghệ quân sự (Bộ Quốc phòng) đăng trên tờ QĐND Online.

“…Viện chủ trì tiếp thu công nghệ kiểm tra sửa chữa tăng hạn tổ hợp R17E (tên định danh của Liên Xô, còn phương Tây gọi là Scud), tham gia biên soạn qui trình công nghệ và chế tạo thiết bị”, bài báo có đoạn viết.

Các xe phóng tự hành trong tư thế chiến đấu của Lữ đoàn Pháo binh 490 (B90).

R-17E là tên gọi đạn tên lửa thuộc tổ hợp tên lửa đạn đạo chiến dịch – chiến thuật xuất khẩu 9K72E Elbrus. Tuy nhiên, thông thường thì phương Tây vẫn gọi chung một cái tên cho cả hệ thống – tên lửa đạn đạo Scud.

Tên lửa R-17E có chiều dài 11,25m, đường kính thân 0,88m, trọng lượng phóng 5,9 tấn. Tên lửa trang bị động cơ nhiên liệu lỏng Isayev RD-21 (thành phần nhiên liệu gồm chất cháy TM-185, chất oxy hóa AK-27I và nhiên liệu phóng TG-02).

Hệ thống dẫn đường sử dụng 3 con quay hồi chuyển cho phép đạt độ chính xác tương đối, bán kính lệch mục tiêu 450m (phương Tây cho rằng con số vào khoảng 900m).

R-17 thiết kế mang đầu đạn thuốc nổ thường nặng 1 tấn hoặc đầu đạn hạt nhân 5-70 kiloton, đầu đạn hóa học. Với đầu đạn thuốc nổ, tốc độ va chạm 1,4km/s sẽ tạo ra hố sâu 1,5-4m, rộng 12m.

Đạn tên lửa R-17E được đặt trên bệ phóng di động 9P117 Uragan dựa trên khung gầm cơ sở xe vận tải hạng nặng MAZ-543. Khi phóng, tên lửa sẽ được khung nâng đạn dựng thẳng đứng và bắn đi (trước đó tên lửa cần khoảng thời gian để nạp nhiên liệu phóng, nạp thông số mục tiêu).

Hoàng Lê_Cập nhật lúc: 06:00 28/05/2015
http://kienthuc.net.vn/vu-khi/viet-nam-tang-han-ten-lua-dan-dao-scud-500105.html

(Kiến Thức) - Ít ai biết rằng, tên lửa đạn đạo Scud mà Việt Nam là nền tảng phát triển tên lửa Triều Tiên, Iran, được dùng rộng rãi trong chiến tranh thế kỷ 20-21.

Ra đời từ cuối những năm 1950, tên lửa đạn đạo tầm ngắn R-17 Elbrus là sản phẩm của cuộc chạy đua vũ trang thời chiến tranh Lạnh. Từ nguyên mẫu ban đầu được phát triển và sử dụng bởi Liên Xô, R-17 đã dần dần có mặt tại nhiều nơi trên thế giới, được sao chép, cải tiến và nâng cấp, thậm trí là khác xa với phiên bản gốc. Chúng thường được phương Tây gọi chung là Scud hay Scud B, dòng tên lửa đạn đạo thành công nhất trong lịch sử.

Dễ dàng bảo quản, sử dụng, độ tin cậy cao và giá cả phải chăng chính là những điểm cộng giúp R-17 có mặt trong kho vũ khí của hơn 30 quốc gia cũng như được sao chép một cách rộng rãi, trong cả trường hợp có phép hay không có giấy phép.

Các hệ thống R-17 Elbrus trong biên chế quân đội Liên Xô. 

R-17 (Scud) được phát triển thế nào?

Chương trình R-17 được nhen nhóm từ đầu năm 1956, mục đích hướng tới sự thay thế cho những tên lửa hạt nhân chiến thuật thế hệ đầu R-11 (Mỹ, NATO hay gọi là Scub A). Chúng có nguồn gốc sâu xa từ mẫu thiết kế V2 của Đức Quốc xã, tên lửa đạn đạo hiện đại đầu tiên của loài người. 

Nhờ những cải tiến về mặt kỹ thuật thiết kế, sử dụng nhiên liệu, R-17 vẫn là tên lửa một tầng đẩy nhưng sở hữu tính năng tác chiến tốt, độ ổn định cao hơn hẳn so với thế hệ đầu R-11.

Tên lửa có kích thước tổng thể dài 11,2 m, đường kính 0,88 m, nặng 5,8 tấn, mang một đầu đạn duy nhất, tầm bắn 300km. Scub B có thể duy trì được tình trạng tốt trong khoảng hơn 20 năm mà không cần có sự can thiệp lớn về mặt kỹ thuật. Chúng có thể được đặt trên các xe phóng di dộng bánh lốp hoặc trên một khung gầm xe bánh xích. Đầu đạn cho tên lửa là loại thông thường (nặng 1 tấn), hóa học hoặc hạt nhân.

Trong những năm 1960, tên lửa được sản xuất hàng loạt tại nhà máy Votkinsk ở Udmurt vùng Ural. Sau khi vượt qua một loạt các bài kiểm tra cấp nhà nước tại bãi thử Kapustin, R-17 chính thức có mặt trong biên chế của quân đội Liên Xô từ tháng 3/1962. Vào thời của mình, các tên lửa R-17 phiên bản hạt nhân đóng vai trò nòng cốt ở tầm chiến thuật trong lực lượng bộ đội tên lửa Liên Xô. Đầu đạn hạt nhân được phát triển bởi Trung tâm kỹ thuật hạt nhân Chelyabinsk 70. Phiên bản thông thường sau đó đa số là để xuất khẩu.

Giai đoạn 1960-1980, Liên Xô đã viện trợ cho các đồng minh cũng như cung cấp cho các khác hàng trên khắp thế giới của mình một số lượng khổng lồ Scud. Khoảng 1.000 tên lửa được bán (và viện trợ) cho các nước như Ai Cập, Iraq, Triều Tiên,Cuba, Lybia, Syria và cả Việt Nam.

Hwasong-5 của Triều Tiên là một bản Mod rất nổi tiếng của Scud B

Nguồn gốc phát triển tên lửa đạn đạo Triều Tiên, Iran

Loại tên lửa này bắt đầu được sao chép, vài nước có giấy phép để làm việc này, một số thì không. Triều Tiên năm 1984 đã bắt đầu phát triển được phiên bản R-17 nội địa mang tên Hwasong-5, nó được tăng tầm bắn thêm 15% so với phiên bản gốc, hàng trăm tổ hợp đã được sản xuất, thậm trí là bán lại cho nước thứ ba như UAE, Libya, Ai Cập và Pakistan. Từ đó, các bản sao thứ cấp lại tiếp tục được sinh ra.

Năm 1987, Iraq phát triển thành công R-17 và đặt tên là Al-Hussein, bản này có tầm bắn tốt hơn khoảng 600-650km nhưng trọng lượng đầu đạn lại bị cắt bớt đi. Sau này, họ còn có một bản nâng cấp mang tên Al Abbas có tầm bắn tới 750-900km. Baghdad cũng bán công nghệ ra nước ngoài.

Thậm chí, các kỹ sư Iraq phát triển một biến thể tên lửa đẩy vệ tinh từ Scud. Thân tên lửa được kéo dài ra và có hai tầng, ở tầng đầu, ngoài động cơ chính còn có 4 động cơ phụ. Loại này có thể mang được vệ tinh 330 pound.

Ngày 5/12/1989, với mẫu tên lửa này, cuộc phóng vệ tinh đầu tiên của Iraq được thực hiện tại trung tâm Al Anbar cách Baghdad 140 dặm về phía tây nam. Sau 45 giây, tên lửa bị nổ tung khi đang ở độ cao 15,5 dặm. Chương trình không gian sau đó đã không thể tiếp tục vì chiến tranh vùng Vịnh bùng nổ.

 Scud B của quân đội Afghanistan trong những năm 1980.

Kalashnikov của thế giới tên lửa đạn đạo

Scud cũng là một trong dòng tên lửa đạn đạo hiếm hoi được kinh qua trận mạc. Khoảng 3.000 quả tên lửa loại này đã được phóng ra trong khói lửa của các cuộc xung đột diễn ra khắp nơi trên thế giới suốt hơn nửa thế kỷ qua.

Trong chiến tranh Yom Kippur tháng 10/1973, Ai Cập đã bắn 3 tên lửa Scud vào quân Israel có mặt ở khu vực Sinai. Tuy chỉ sát hại được 7 binh sĩ Do Thái nhưng tên lửa đạn đạo Ai Cập lại là một mối đe dọa ghê gớm cho những mục tiêu chiến lược trên lãnh thổ Israel, đó cũng là một nguyên nhân quan trọng khiến Tel aviv đồng ý với lệnh ngừng bắn sau đó.

Giai đoạn 1979-1989, trong cuộc chiến Afghanistan, Liên Xô cũng đã sử dụng R-17 để chống lại lực lượng Mujahideen ẩn náu trong các hang động và hẻm núi. Các tên lửa được sử dụng trong cự ly gần, thường tấn công các mục tiêu không quá 30 dặm. Điều này nhằm giảm bớt sai số cũng như tăng sức hủy diệt trong các đòn tấn công, vì ngoài đầu đạn 1 tấn, lượng nhiên liệu chưa cháy hết tương đương 160 lít dầu hỏa và hơn 2 tấn axit nitric sẽ xóa sạch dấu vết của sự sống trong khu vực. Khoảng 1.000 quả R-17 đã được Liên Xô sử dụng trong cuộc chiến này.

”Cuộc chiến tranh giữa các thành phố” nằm trong giai đoạn xung đột giữa hai nước láng giềng Iraq-Iran thời kỳ 1980-1988 cũng là chiến trường của Scud. Cả hai bên đã bắn khoảng 600 quả tên lửa vào nhau. Sau cuộc chiến hệ thống cơ sở hạ tầng của hai bên đều bị phá hủy nghiêm trọng, đặc biệt là Iraq, những quả Scud đã gần như kết liễu Baghdad.

R-17 còn để lại dấu ấn quan trọng trong cuộc Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất. Iraq đã bắn 40 quả tên lửa vào lãnh thổ Israel và 46 quả khác vào Ả Rập Saudi. May mắn là chúng rơi xuống những vùng dân cư thưa thớt nên thương vong cho dân thường ở mức tối thiểu. Như tại Israel, 2 người chết và 11 người bị thương.

Tuy nhiên, tên lửa Scud đã đánh trúng một doanh trại Mỹ đóng tại thành phố Saudi của Dhahran làm ít nhất 26 lính Mỹ chết, bị thương gần 100 người. Đó là vụ tấn công mang đến mất mát lớn nhất cho liên quân trong vòng một ngày khi họ tiến hành chiến dịch Bão táp Sa mạc. Sự kiện này cũng phản ánh những nỗ lực phần thất bại của Lầu Năm Góc, họ đã cố gắng triển khai các hệ thống đánh chặn Patriot trên diện rộng nhưng chỉ có 20% số tên lửa Scud bị tiêu diệt. Có một “sự cố” mà người Mỹ rất muốn quên, đó là 26 tên lửa Patriot không hạ nổi một tên lửa R-17, trong khi chúng đắt đỏ gấp 3 lần đối thủ.

Mới đây nhất, trong cuộc nội chiến Syria, Scud được quân chính phủ dùng để chống lại phe nổi dậy.

Scud và nhiều biến thể của nó vẫn còn đang tiếp tục phục vụ tại nhiều nơi trên thế giới. Những ưu thế về độ tin cậy, giá cả và đơn giản trong bảo quản, sử dụng vẫn là những điểm mạnh đầy giá trị của R-17. Chúng đặc biệt phù hợp với tham vọng làm chủ công nghệ của nhiều nước nhỏ, vốn không có nhiều điều kiện đầu tư nghiên cứu cũng như mua sắm dây truyền sản xuất quá hiện đại.

Scud với vị trí của chúng trong hơn nửa thế kỷ qua xứng đáng với hiệu danh “Kalashnikov của thế giới tên lửa đạn đạo”.

Cập nhật lúc: 13:00 27/07/2014_Anh Trần
http://kienthuc.net.vn/vu-khi/dieu-chua-biet-ve-ten-lua-dan-dao-scud-cua-viet-nam-367588.html

Sapsan là loại tên lửa đạn đạo chiến dịch - chiến thuật đa năng thế hệ mới, một "hậu duệ" lý tưởng cho tên lửa Scud có trong biên chế của quân đội Việt Nam.

Hệ thống tên lửa chiến dịch - chiến thuật Sapsan là ứng viên lý tưởng để thay thể tên lửa đạn đạo tầm ngắn Scud của Việt Nam.

Tên lửa ngày càng cho thấy giá trị chiến lược của nó trong việc tạo nên thế trận răn đe hiệu quả và đảm bảo an ninh quốc gia. Thực tế những quốc gia sở hữu kho tên lửa đạn đạo chiến thuật, tên lửa liên lục địa luôn tạo được thế áp đảo về sức mạnh quân sự.

Từng là một phần của tổ hợp công nghiệp quốc phòng đồ sộ trước đây của Liên Xô, Ukraine nắm giữ nhiều công nghệ quan trọng để cho ra đời các hệ thống vũ khí đẳng cấp. Trong đó Viện thiết kế (KB) Yuzhnoie đã nhiều lần đề xuất chế tạo các hệ thống vũ khí chính xác cao có chức năng khác nhau là dự án Borisfen và hệ thống Grom.

Đặc biệt trong  năm 2013 này dự án phát triển tên lửa đạn đạo chiến dịch-chiến thuật đa năng Sapsan đã bước vào giai đoạn thực hiện. Hiện nay đã hoàn thành giai đoạn công việc đặc biệt quan trọng nhằm chế tạo hệ thống tên lửa chiến dịch-chiến thuật Sapsan như: Đã đưa ra bản vẽ phác thảo, xác định diện mạo kỹ thuật của các hệ thống, hình thành cơ cấu hợp tác, tính toán các tính năng của hệ thống, thông qua chương trình cấp nhà nước, thời hạn và quy mô tài trợ kinh phí.

Bộ Quốc phòng Ukraine  dự định mua gần 100 hệ thống Sapsan để thay thế các hệ thống Tochka-U đã lạc hậu.  Sapsan dự kiến được trang bị cho quân đội Ukraine vào năm 2016. Mặc dù thiếu kinh phí trong năm 2009-2012, KB Yuzhnoe đã phát triển các giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện các tính năng kỹ thuật của Sapsan chủ yếu cho biến thể xuất khẩu.

Tên lửa Sapsan có chiều dài 7,2 mét, đường kính ống phóng 1 mét, đường kính tên lửa 80cm, trọng lượng tổng thể gồm tên lửa, ống phóng, xe mang ống phóng nặng 21 tấn, trọng lượng phóng 3,5 tấn, trọng lượng tên lửa 2,5 tấn.

Đầu đạn của tên lửa nặng 480kg, tầm bắn hiệu quả từ 50-280km, tên lửa Sapsan có độ chính xác khá cao, bán kính lệch mục tiêu của tên lửa dao động từ 2-200 mét tùy vào điều kiện cụ thể của mục tiêu. Thời gian sẵn sàng phóng chỉ từ 2-20 phút, tốc độ của tên lửa đạt tới 1.300 mét/giây. Hệ thống được đặt trên khung gầm xe tải KRAZ 8x8 bánh nên có khả năng cơ động cao.

Dự án Sapsan đang được xúc tiến cho xuất khẩu đây là cơ hội tốt để Việt Nam có thể sớm  sở hữu loại tên lửa này.

Dự kiến tên lửa Sapsan đang được xúc tiến xuất khẩu ra nước ngoài nhằm thu ngoại tệ phục vụ cho quá trình phát triển và hoàn thiện tên lửa. Mặc dù tên lửa vẫn đang trong quá trình phát triển nhưng với nền tảng công nghệ vững chắc của Ukraine chắc chắn đây sẽ là một hệ thống tên lửa chiến dịch-chiến thuật đẳng cấp hoàn toàn có thể so sánh được với hệ thống 9K720 Iskander của Nga.

Trong bối cảnh hợp tác kỹ thuật quân sự giữa Việt Nam và Ukraine đang phát triển tốt đẹp, phía bạn lại đang cần hợp đồng để hoàn thiện hệ thống. Việt Nam hoàn toàn có thể tính đến khả năng nhập khẩu hệ thống tên lửa chiến dịch-chiến thuật này để bổ sung và thay thế cho loại tên lửa đạn đạo chiến thuật tầm ngắn Scud đã có phần lạc hậu.

Cũng không loại trừ khả năng thông qua sự hợp tác mua bán hệ thống tên lửa Sapsan từ Ukraine sẽ giúp ích rất nhiều cho việc phát triển công nghệ tên lửa của Việt Nam. Trong bối cảnh nền khoa học kỹ thuật và tiềm lực tài chính của đất nước chưa đủ khả năng để tự phát triển các hệ thống tên lửa riêng thì việc nhập khẩu từ nước ngoài và cải tiến chúng là một giải pháp khả thi để đảm bảo an ninh quốc gia.

Việt Nam từng nhập khẩu tên lửa Scud từ Liên Xô và nâng tầm bắn cho tên lửa thì việc làm tương tự đối với hệ thống Sapsan hoàn toàn có thể xảy ra. Chúng ta sẽ không bao giờ tạo được thế trận răn đe hiệu quả nếu không có các hệ thống tên lửa chiến dịch-chiến thuật đủ mạnh.

07/05/2013 07:40_Theo Infonet

http://soha.vn/quan-su/ung-vien-thay-the-ten-lua-scud-cua-viet-nam-20130507071136403.htm

Việt Nam đạt một số thành tựu nhỏ trong việc duy trì hoạt động sẵn sàng chiến đấu của tên lửa đạn đạo R-17E (Scud B).

Tên lửa R-17E (Scud B) trong trạng thái sẵn sàng bắn.

Hệ thống tên lửa đạn đạo chiến dịch – chiến thuật 9K72 Elbrus (trang bị tên lửa đạn đạo R-17E, NATO định danh là Scud B) là một vũ khí có sức công phá cực mạnh, tầm bắn xa (300km) của quân đội ta. Hiện nay trong khu vực Đông Nam Á, chỉ duy nhất Việt Nam sở hữu tên lửa đạn đạo.

Tuy nhiên, hệ thống tên lửa này được chuyển giao cho ta từ những năm 1980, cho tới ngày nay đã trải qua hơn 30 năm phục vụ. Nhiều thành phần trong hệ thống đã khá cũ, xuống cấp, không đảm bảo hệ số kỹ thuật phục vụ chiến đấu.

Đặc biệt, vấn đề thành phần nhiên liệu phóng tên lửa xuống cấp, không đảm bảo chiến đấu là một trong những khó khăn lớn duy trì tên lửa.

Theo báo Quân đội Nhân dân Dân , chất O trong thành phần nhiên liệu lỏng tên lửa R-17E (Scud B) sau một thời gian dài bảo quản, do tác động môi trường đã xuống cấp, chất lượng giảm, không bảo đảm thông số kỹ thuật nên ảnh hưởng đến khả năng sẵn sàng chiến đấu.

Việc đảm bảo nhiên liệu phóng cho tên lửa R-17E (Scud B) là yêu cầu hết sức quan trọng.

Chất O (chất oxi hóa trong thành phần nhiên liệu tên lửa lỏng) của tổ hợp tên lửa mặt đất R-17E là hỗn hợp trên cơ sở axit HNO3 và oxit N2O4. Đây là một trong hai thành phần quan trọng cấu thành nhiên liệu lên lửa lỏng nói chung, nhiên liệu cho tên lửa R-17E nói riêng.

Đứng trước tình hình đó, với tinh thần “dựa vào sức mình là chính”, các cán bộ Viện Kỹ thuật (Quân chủng Phòng không – Không quân) đã tổ chức nghiên cứu sản xuất chất O để đảm bảo phục vụ chiến đấu tốt cho đạn tên lửa R-17E (Scud B).

Trên cơ sở phân tích nhiên liệu do nước ngoài sản xuất về thành phần, chỉ tiêu kỹ thuật bằng các phương pháp, trang bị hiện đại. Các cán bộ kỹ thuật đã thực hiện thành công việc tổng hợp chất O trong phòng thí nghiệm. Từ đó xác định được các yếu tố công nghệ để sản xuất ở quy mô nhỏ và quy mô công nghiệp.

Sau đó, cán bộ Viện Kỹ thuật Phòng không – Không quân đã thiết kế, chế tạo và lắp đặt đồng bộ dây chuyền công nghệ sản xuất nhiên liệu trên cơ sở dây chuyền phục hồi chất O tại nhà máy A31.

Dây chuyền được thiết kế với công suất hàng chục tấn/năm hiện đã đi vào sản xuất, từng bước đáp ứng nhu cầu nhiên liệu lỏng để đồng bộ với hệ thống khí tài tên lửa, đáp ứng yêu cầu sẵn sàng chiến đấu ngày càng cao.

Bên cạnh việc sản xuất chất O, các cán bộ Lữ đoàn 490 (đơn vị biên chế tên lửa R-17E Scud B) đã tự sản xuất hệ thống bơm hút lọc nhiên liệu O chạy bằng điện thay cho thiết bị bơm bằng tay do Liên Xô sản xuất.

Bơm hút lọc nhiên liệu O do Lữ đoàn 490 cải tiến, chế tạo chỉ cần một người vận hành, bảo đảm an toàn, khắc phục ảnh hưởng độc hại của chất O đối với người vận hành. Bơm có tính cơ động nên dùng để hút lọc nhiên liệu tại kho hoặc cấp nhiên liệu tại bãi dã chiến trong mọi điều kiện thời tiết, khí hậu. Nhiên liệu sau khi hút lọc sạch hơn, góp phần nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của vũ khí.

Đây có lẽ chỉ là một trong những nỗ lực của bộ đội ta để duy trì hoạt động sẵn sàng chiến đấu của tên lửa R-17E (Scud B) nói riêng và toàn bộ hệ thống 9K72 Elbrus nói chung.

17/04/2013 14:00_ Theo Kienthuc

http://soha.vn/quan-su/viet-nam-duy-tri-ten-lua-dan-dao-the-nao-20130417134523206.htm